Όγκνιεν Κούζμιτς
Από ένα πρωτάθλημα NBA με τους Γκόλντεν Στέιτ Γουόριορς και μια EuroLeague με τη Ρεάλ Μαδρίτης μέχρι τον Παναθηναϊκό, τον Ερυθρό Αστέρα και το ασημένιο μετάλλιο με τη Σερβία στο Eυρωμπάσκετ του 2017, ο Όγκνιεν Κούζμιτς έζησε μια καριέρα που δύσκολα θα μπορούσε να είχε προβλέψει όταν έκανε τα πρώτα του μπασκετικά βήματα.
Πλέον, όμως, όλα αυτά αποτελούν αναμνήσεις.
Ο 36χρονος πρώην σέντερ έχει επιστρέψει στην Γκραμπόβιτσα, το μικρό χωριό κοντά στο Ντόμποϊ όπου μεγάλωσε, περνά τον περισσότερο χρόνο του με τη σύζυγο και τα τρία παιδιά του, ασχολείται με τις μέλισσες και ταυτόχρονα επιχειρεί να μεταφέρει στις νεότερες γενιές όσα έμαθε δίπλα σε ορισμένους από τους σημαντικότερους προπονητές και παίκτες του παγκόσμιου μπάσκετ.
Σε μια μεγάλη συνέντευξη στο Meridian Sport, ο Κούζμιτς έκανε αναδρομή σε ολόκληρη τη διαδρομή του, με ιδιαίτερο ελληνικό ενδιαφέρον. Μίλησε με θαυμασμό για τον Δημήτρη Διαμαντίδη, θυμήθηκε τον Αντώνη Φώτση και την παρουσία του στον Παναθηναϊκό, ενώ χαρακτήρισε τον Νίκολα Μιλουτίνοφ ως τον καλύτερο σέντερ της EuroLeague.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στον Λούκα Ντόντσιτς, στον Στεφ Κάρι, στον Ντέγιαν Ράντονιτς, στη Ρεάλ Μαδρίτης και στη νέα πραγματικότητα της ζωής του μακριά από το επαγγελματικό μπάσκετ.
«Ο Διαμαντίδης διάβαζε την άμυνα και χόρευε»
Όταν ο Κούζμιτς κλήθηκε να δημιουργήσει την ιδανική πεντάδα από τους παίκτες με τους οποίους υπήρξε συμπαίκτης, το πρόβλημα έγινε αμέσως εμφανές: είχε παίξει με υπερβολικά πολλούς σπουδαίους παίκτες.
Η πρώτη του επιλογή ήταν σχεδόν αυτονόητη.
Ο Λούκα Ντόντσιτς μπήκε στην πεντάδα, όπως και ο Στεφ Κάρι και ο Μίλος Τεόντοσιτς. Στη συνέχεια, όμως, ήρθε ένα όνομα άρρηκτα συνδεδεμένο με την ιστορία του Παναθηναϊκού: ο Δημήτρης Διαμαντίδης.
«Ξέρεις τι παικταράδες είναι αυτοί; Ο Διαμαντίδης ήταν μεγάλος σε ηλικία όταν πήγα εγώ στον Παναθηναϊκό, αλλά ο τρόπος που αυτός ο άνθρωπος διάβαζε την άμυνα, ο τρόπος που χόρευε… Είναι απίστευτο!».
Ο Κούζμιτς είχε αγωνιστεί στον Παναθηναϊκό τη σεζόν 2015-16 και πρόλαβε έτσι την τελευταία χρονιά της τεράστιας καριέρας του Διαμαντίδη. Παρότι ο εμβληματικός αρχηγός των «πράσινων» βρισκόταν πλέον στο τέλος της διαδρομής του, όσα έκανε στο παρκέ ήταν αρκετά για να μείνουν χαραγμένα στη μνήμη του Σέρβου σέντερ.
Θυμήθηκε και τον Φώτση
Το πραγματικό πρόβλημα για τον Κούζμιτς ήταν ποιον έπρεπε να αφήσει έξω.
Ο ίδιος συνειδητοποίησε σχεδόν αμέσως ότι η λίστα των σπουδαίων συμπαικτών που δεν είχε συμπεριλάβει ήταν εξίσου εντυπωσιακή. Ανέφερε τον Φακούντο Καμπάτσο, τον Σέρχιο Γιουλ και τον Κλέι Τόμπσον, πριν θυμηθεί ακόμη έναν πρώην συμπαίκτη του από τον Παναθηναϊκό.
«Πόσους μεγάλους άφησα έξω… Πού είναι ο Καμπάτσο; Πού είναι ο Γιουλ; Και ο Τόμπσον με τα σουτ του; Αχ, ξέχασα και τον μεγάλο Αντώνη Φώτση… Τι χέρι…», είπε χαρακτηριστικά.
«Ο Μιλουτίνοφ είναι ο καλύτερος σέντερ της EuroLeague»
Το ελληνικό ενδιαφέρον δεν σταμάτησε στον Παναθηναϊκό.
Ο Κούζμιτς αναφέρθηκε και στον Νίκολα Μιλουτίνοφ, με τον οποίο διατηρεί σχέση που πηγαίνει αρκετά χρόνια πίσω. Όπως θυμήθηκε, όταν ο ίδιος βρισκόταν στον Παναθηναϊκό, ο Μιλουτίνοφ είχε έρθει στον Ολυμπιακό και οι δύο Σέρβοι ψηλοί συναντιούνταν στην Αθήνα.
Παρακολουθώντας πλέον τη λίγκα ως παλαίμαχος, ο Κούζμιτς αποκάλυψε ότι χάρηκε ιδιαίτερα για την επιτυχία του πρώην συμπαίκτη του. Και η αξιολόγησή του για τον σέντερ του Ολυμπιακού ήταν απόλυτη:
«Χάρηκα πάρα πολύ που το κατέκτησε ο Νίκολα Μιλουτίνοφ. Όταν εγώ ήμουν στον Παναθηναϊκό, εκείνος ήρθε στον Ολυμπιακό. Βλεπόμασταν. Είναι ο καλύτερος σέντερ της EuroLeague».
Ντόντσιτς: «Τέτοιο ταλέντο γεννιέται μία φορά»
Από τους ανθρώπους που άφησαν βαθύτερη εντύπωση στον Κούζμιτς δεν θα μπορούσε να απουσιάζει ο Λούκα Ντόντσιτς.
Οι δυο τους συνυπήρξαν στη Ρεάλ Μαδρίτης και είχαν στενή σχέση. Ο Κούζμιτς αποκάλυψε ότι ο ίδιος, ο Ντόντσιτς και ο Ντίνο Ράντοντσιτς αποτελούσαν μια μικρή βαλκανική παρέα στη Μαδρίτη, στην οποία αργότερα προστέθηκε και ο Κλέμεν Πρέπελιτς.
Για τον ίδιο, πάντως, η ξεχωριστή φύση του Σλοβένου είχε γίνει αντιληπτή σχεδόν αμέσως.
«Μόλις πήγα στη Ρεάλ, κατάλαβα περί τίνος πρόκειται. Θαύμα! Τέτοιο ταλέντο γεννιέται μία φορά. Τον παρακολουθώ όσο μπορώ, βλέπω πώς παίζει. Ήμασταν κοντά στη Μαδρίτη», θυμήθηκε. «Στα 19 του ήταν MVP της EuroLeague».
Το παράπονο για τον Στεφ Κάρι
Ο Κούζμιτς είχε επίσης την ευκαιρία να ζήσει από κοντά τον κόσμο του NBA, κατακτώντας μάλιστα το πρωτάθλημα με τους Γκόλντεν Στέιτ Γουόριορς.
Χρόνια αργότερα, παρακολούθησε ως φίλαθλος τον ημιτελικό των Ολυμπιακών Αγώνων ανάμεσα στη Σερβία και τις Ηνωμένες Πολιτείες to 2024. Η σχέση του με εκείνο το παιχνίδι ήταν ιδιαίτερη: από τη μία η εθνική ομάδα της χώρας του και αρκετοί πρώην συμπαίκτες του, από την άλλη ο πρώην προπονητής του Στιβ Κερ και ο παλιός του συμπαίκτης Στεφ Κάρι.
Όταν ρωτήθηκε αν φοβήθηκε βλέποντας τον Κάρι να ανεβάζει στροφές στο τέλος, η απάντηση ήρθε άμεσα.
«Και ποιον να μη φοβάσαι από εκείνη την ομάδα; Αλλά έπρεπε να είναι αυτός…».
Παρά τα χρόνια που έχουν περάσει, ο Κούζμιτς εξακολουθεί να διατηρεί επαφές με ανθρώπους από εκείνη την εποχή. Πρόσφατα πέρασε έναν μήνα στις ΗΠΑ και συνομίλησε με ορισμένους παλιούς γνωστούς, μεταξύ των οποίων και ο Μάικ Τόμπσον, αδελφός του Κλέι.
Ράντονιτς πάνω από Κερ, Λάσο, Ιβάνοβιτς και Τζόρτζεβιτς
Η λίστα των προπονητών με τους οποίους συνεργάστηκε ο Κούζμιτς είναι σχεδόν εξωπραγματική.
Στιβ Κερ, Πάμπλο Λάσο, Ντούσκο Ιβάνοβιτς, Αλεξάντερ Τζόρτζεβιτς, Σάσα Ομπράντοβιτς και Ντέγιαν Ράντονιτς είναι μερικά μόνο από τα ονόματα.
Όταν όμως κλήθηκε να επιλέξει τον κορυφαίο, δεν χρειάστηκε να ψάξει πολύ.
«Ντέγιαν Ράντονιτς. Πιθανότατα επειδή μαζί του έπαιξα περισσότερο και καλύτερα. Έτσι είναι. Όταν παίζεις καλά με κάποιον, σημαίνει ότι σου άφησε ωραίο αποτύπωμα. Είναι το νούμερο ένα».
Η σεζόν 2016-17 στον Ερυθρό Αστέρα παραμένει για τον ίδιο η καλύτερη της καριέρας του. Ο Κούζμιτς στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι εκείνη η ομάδα δεν διέθετε πραγματικούς σούπερ σταρ, αλλά λειτουργούσε ως σύνολο και κατάφερε να δημιουργήσει μεγάλο σερί νικών.
Εκείνη ήταν επίσης η χρονιά που τον εκτόξευσε. Το καλοκαίρι του 2017 κατέκτησε το ασημένιο μετάλλιο στο EuroBasket με τη Σερβία και στη συνέχεια πήρε μεταγραφή στη Ρεάλ Μαδρίτης.
«Ήμουν 27 ετών και αισθανόμουν εξαιρετικά. Και ο Ντέγιαν είχε μεγάλη επιρροή σε αυτό, επειδή με άφηνε να παίζω», εξήγησε.
«Η Ρεάλ είναι σοβαρός οργανισμός – Οι συνθήκες είναι εφάμιλλες του NBA»
Η θητεία του στη Ρεάλ θα μπορούσε να είχε εξελιχθεί εντελώς διαφορετικά αν δεν είχε μεσολαβήσει ο σοβαρός τραυματισμός του.
Ο Κούζμιτς θα μπορούσε να βρίσκεται στο παρκέ στο Final Four του Βελιγραδίου (2018) και να πανηγυρίσει αγωνιζόμενος την κατάκτηση της Ευρωλίγκας. Αντ’αυτού, έζησε την επιτυχία με πολιτικά.
Παρά την απογοήτευση, αυτό που του έμεινε ήταν το επίπεδο του οργανισμού.
«Η Ρεάλ είναι σοβαρός σοβαρός οργανισμός. Οι συνθήκες τους είναι εφάμιλλες του NBA. Δεν μου ήταν αδιάφορο που δεν έπαιζα, ειδικά επειδή το Final Four ήταν στο Βελιγράδι, αλλά χάρηκα πάρα πολύ που κατακτήσαμε τον τίτλο».
Η επιστροφή στο χωριό, οι μέλισσες και τα παιδιά
Σήμερα η καθημερινότητά του δεν θυμίζει σχεδόν σε τίποτα εκείνη του NBA ή της Ευρωλίγκας.
Ο Κούζμιτς επέστρεψε με την οικογένειά του στην Γκραμπόβιτσα, κοντά στο Ντόμποϊ. Η σύζυγός του είναι Αμερικανίδα από το Όκλαντ, την πόλη στην οποία εκείνος έζησε ως παίκτης των Γουόριορς, όμως τελικά η οικογένεια επέλεξε την ηρεμία της Βοσνίας.
Η πανδημία έπαιξε σημαντικό ρόλο σε αυτή την απόφαση. Όπως εξήγησε, αρχικά σκέφτονταν να παραμείνουν στο Βελιγράδι, αλλά την περίοδο του κορωνοϊού ανακάλυψαν διαφορετικά την καθημερινότητα στο χωριό, μέσα στη φύση και μακριά από την πίεση της πόλης.
Πλέον έχει αποκτήσει ακόμη και δύο κυψέλες. «Μόλις ξεκίνησα. Μέσω ενός συγγενή πήρα μέλισσες και δύο κυψέλες. Θα δούμε μέχρι πού θα φτάσω».
Από το μπάσκετ, πάντως, δεν μπόρεσε να απομακρυνθεί.
Ο Κούζμιτς προπονεί παιδιά στην ομάδα Best Doboj και έχει ήδη εγγραφεί στη Σχολή Αθλητισμού του Βελιγραδίου, ώστε να αποκτήσει προπονητική άδεια.
Το εγχείρημα έχει αποκτήσει μεγαλύτερες διαστάσεις από όσες περίμενε. Σε καμπ που διοργάνωσαν τον Ιανουάριο συμμετείχαν περίπου 150 παιδιά, μεταξύ των οποίων 40 από το Κόσοβο, ενώ ο ίδιος δουλεύει το καλοκαίρι με περίπου δέκα νεαρούς αθλητές.
«Να δω αν θυμάμαι τίποτα από όλους αυτούς τους μεγάλους προπονητές με τους οποίους δούλεψα», σχολίασε.
Προς το παρόν δεν βλέπει τον εαυτό του να προπονεί επαγγελματίες.
«Αυτή τη στιγμή δεν μου φαίνεται ότι θα προπονούσα άνδρες. Η προσοχή μου είναι στα παιδιά. Να ανεβάσω το Ντόμποϊ και τη γύρω περιοχή, να πάρουμε το μέγιστο από αυτά. Γιατί να μην τους δοθεί μια ευκαιρία;».
Ο τραυματισμός που του είπε «τελείωσες»
Η απόφαση για την απόσυρση δεν ήρθε απότομα.
Τα τελευταία χρόνια της καριέρας του, ο Κούζμιτς είχε ήδη αρχίσει να βλέπει διαφορετικά τις προτεραιότητές του. Όταν μετακινήθηκε από τον Ερυθρό Αστέρα στη FMP στα μέσα της σεζόν 2023-24, το μπάσκετ δεν αποτελούσε πλέον το απόλυτο κέντρο της ζωής του.
Η οικογένεια είχε αρχίσει να αποκτά μεγαλύτερη σημασία και η γέννηση του τρίτου παιδιού του ενίσχυσε ακόμη περισσότερο αυτή την αλλαγή.
Στη συνέχεια ήρθε ο σοβαρός τραυματισμός στο γόνατο.
«Είχα ήδη μιλήσει με τη γυναίκα μου τα προηγούμενα δύο χρόνια ότι ήταν αρκετά, ότι είχε έρθει η ώρα να αποσυρθούμε. Ήρθε ο τραυματισμός και ήταν ένα σημάδι. Τελείωσες. Δεν το είδα ως κάτι τρομερό. Απλώς επιτάχυνε την απόσυρση».
Από το NBA και τη EuroLeague σε μια πολύ διαφορετική ζωή
Στο σπίτι του υπάρχουν ένα δαχτυλίδι πρωταθλητή NBA, ένα τρόπαιο EuroLeague και το ασημένιο μετάλλιο του Eυρωμπάσκετ 2017.
Ο Κούζμιτς παραδέχθηκε ότι δεν είναι καν βέβαιος πού ακριβώς βρίσκονται σήμερα τα σημαντικότερα αναμνηστικά μιας καριέρας που τον έφερε δίπλα στον Κάρι, στον Ντόντσιτς, στον Διαμαντίδη, στον Τεόντοσιτς και σε μερικούς από τους κορυφαίους παίκτες της εποχής του.
Δεν τα έχει τοποθετήσει σε περίοπτη θέση ώστε να τα βλέπουν καθημερινά τα παιδιά του.
Ίσως, όπως είπε, όταν μεγαλώσει να τους τα δείξει.
Και τότε να τους εξηγήσει απλά: «Αυτό το κέρδισε ο μπαμπάς σας».