Για σχεδόν μία ώρα η Αγγλία έκανε ακριβώς αυτό που είχε σχεδιάσει. Περιόρισε τον Λιονέλ Μέσι, χτύπησε στις αντεπιθέσεις, προηγήθηκε με τον Άντονι Γκόρντον και έμοιαζε να ελέγχει τον ημιτελικό απέναντι στην Αργεντινή. Η εικόνα θύμιζε την ομάδα που ο Τόμας Τούχελ είχε προσπαθήσει να δημιουργήσει από την ημέρα που ανέλαβε την εθνική Αγγλίας.
Όλα όμως άλλαξαν μετά το 60ό λεπτό. Και άλλαξαν όχι επειδή η Αργεντινή έγινε ξαφνικά ανίκητη, αλλά επειδή η Αγγλία επέλεξε να σταματήσει να παίζει ποδόσφαιρο.
Το συμπέρασμα είναι νομοτελειακό: Ο αποκλεισμός δεν ήταν προϊόν ατυχίας ούτε ατομικών λαθών. Ήταν αποτέλεσμα συγκεκριμένων τακτικών αποφάσεων του Τούχελ, ο οποίος εγκατέλειψε κάθε επιθετική φιλοσοφία και παρέδωσε ολοκληρωτικά την κατοχή και τον έλεγχο στην Αργεντινή.
Είναι ίσως η πρώτη φορά μετά την ανάληψη της τεχνικής ηγεσίας που ο Γερμανός προπονητής βρίσκεται στο στόχαστρο τόσο έντονης κριτικής, καθώς η εικόνα της Αγγλίας στο δεύτερο ημίχρονο απέχει πολύ από αυτό που είχε υποσχεθεί όταν διαδέχθηκε τον Γκάρεθ Σάουθγκεϊτ.
Από το ιδανικό σχέδιο στην απόλυτη οπισθοχώρηση
Η ειρωνεία είναι ότι το αρχικό σχέδιο λειτούργησε σχεδόν άψογα. Ο Χάρι Κέιν και ο Τζουντ Μπέλινγκχαμ κατέβαιναν χαμηλά για να παρασύρουν τους στόπερ της Αργεντινής, ανοίγοντας χώρους για τον Μόργκαν Ρότζερς και τον Γκόρντον στα άκρα.
Από μία τέτοια φάση προήλθε και το 1-0. Ο Κέιν απορρόφησε την πίεση, ο Ντέκλαν Ράις εκμεταλλεύθηκε την απομάκρυνση του Νικολάς Ταλιαφίκο, ο Ρότζερς σέντραρε ιδανικά και ο Γκόρντον εκτέλεσε. Το παιχνίδι είχε έρθει ακριβώς εκεί όπου το ήθελε η Αγγλία. Η Αργεντινή έπρεπε να ρισκάρει, να ανεβάσει γραμμές και να αφήσει χώρους πίσω.
Αντί όμως να εκμεταλλευτεί αυτούς τους χώρους, ο Τούχελ αποφάσισε να τους… εγκαταλείψει! Στο 62ο λεπτό η Αγγλία είχε μετατραπεί ουσιαστικά σε ομάδα με έξι αμυντικούς. Οι αποστάσεις ανάμεσα στις γραμμές μηδενίστηκαν, οι παίκτες υποχώρησαν διαρκώς μέσα στην περιοχή τους και κάθε προσπάθεια ανάπτυξης εγκαταλείφθηκε.
Η κατοχή της μπάλας μετά το γκολ του Γκόρντον μέχρι την ισοφάριση έπεσε στο εξωπραγματικά χαμηλό… 12%.
Δηλαδή, για περισσότερο από μισή ώρα η Αγγλία σχεδόν δεν ακούμπησε την μπάλα.
Το μοιραίο λάθος
Η πιο πολυσυζητημένη απόφαση ήρθε περίπου στο 62ο λεπτό.
Ο Τούχελ εγκατέλειψε την τετράδα στην άμυνα και πέρασε σε σχηματισμό με πέντε αμυντικούς, βάζοντας τον Έζρι Κόνσα ως τρίτο στόπερ και αποσύροντας τον σκόρερ Άντονι Γκόρντον. Η επιλογή αυτή είχε αποδώσει λίγες ημέρες νωρίτερα απέναντι στο Μεξικό, όταν η Αγγλία προστάτευσε το προβάδισμά της απέναντι σε μία ομάδα που βασιζόταν κυρίως στις σέντρες προς τον Ραούλ Χιμένες.

Η Αργεντινή, όμως, αποτελεί εντελώς διαφορετική περίπτωση. Με τον Λιονέλ Μέσι να κινείται ελεύθερα μπροστά από την περιοχή, τον Έντσο Φερνάντες να βρίσκει χώρους και τους Αλέξις Μακ Άλιστερ και Νίκο Γκονσάλες να γεμίζουν συνεχώς την αντίπαλη περιοχή, η επιπλέον παρουσία ενός κεντρικού αμυντικού δεν έλυσε το πρόβλημα. Αντίθετα, άφησε ακάλυπτη τη ζώνη έξω από την περιοχή, εκεί όπου η Αργεντινή δημιούργησε όλες τις επικίνδυνες επιθέσεις της.
Ο Μέσι άρχισε να μοιράζει παιχνίδι σχεδόν χωρίς πίεση. Ο Νίκο Γκονσάλες έχασε δύο σημαντικές κεφαλιές, ο Πίκφορντ πραγματοποίησε μεγάλες αποκρούσεις, ενώ ο Φερνάντες προειδοποίησε με ένα δυνατό σουτ πριν τελικά ισοφαρίσει στο 85′. Ακόμη και τότε, ο Τούχελ επέλεξε να κάνει την ομάδα του ακόμη πιο αμυντική, περνώντας και τον Νταν Μπερν, διατηρώντας το 5-4-1.
Το αποτέλεσμα ήταν η Αγγλία να παραμείνει καθηλωμένη στο τελευταίο τρίτο του γηπέδου, χωρίς τρόπο να κρατήσει μπάλα ή να απειλήσει. Η Αργεντινή μύρισε αίμα…
Οι αλλαγές που αποδυνάμωσαν την Αγγλία
Οι αλλαγές του Τούχελ προκάλεσαν ακόμη μεγαλύτερη έκπληξη. Αντί να περάσει στο παιχνίδι ποδοσφαιριστές με ταχύτητα όπως ο Μπουκάγιο Σάκα, ο Μάρκους Ράσφορντ ή ο Νόνι Μαντουέκε, που θα μπορούσαν να κρατήσουν την άμυνα της Αργεντινής χαμηλά, επέλεξε να προσθέσει αμυντικούς. Ο, δε, Έζρι Κόνσα αντικατέστησε τον Γκόρντον, αφαιρώντας ουσιαστικά κάθε επιθετική απειλή.
Λίγο αργότερα αποχώρησε και ο Ντέκλαν Ράις, χωρίς να αντικατασταθεί από καθαρό χαφ που θα μπορούσε να κρατήσει μπάλα ή να πιέσει ψηλά. Η είσοδος του Νίκο Ο’Ράιλι δεν κάλυψε αυτό το κενό, ενώ στη συνέχεια προστέθηκε ακόμη και ο Νταν Μπερν, μετατρέποντας την Αγγλία σε μία ομάδα που αμυνόταν σχεδόν με επτά παίκτες στην τελευταία γραμμή.
Ακόμη μεγαλύτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι ο Κόμπι Μαϊνού δεν χρησιμοποιήθηκε ούτε σε αυτό το σημείο, παρότι μπορούσε να προσφέρει κατοχή και κυκλοφορία. Και ο Όλι Γουότκινς επίσης έμεινε στον πάγκο, παρότι ο Χάρι Κέιν είχε εμφανή σημάδια κόπωσης.
Οι επιλογές αυτές έστειλαν ξεκάθαρο μήνυμα και στην Αργεντινή. Η Αγγλία δεν ήθελε πλέον να επιτεθεί, αλλά… να επιβιώσει.
Ο Μέσι βρήκε τον χώρο που έψαχνε
Στο πρώτο ημίχρονο ο Λιονέλ Μέσι είχε περιοριστεί εξαιρετικά. Ο Έλιοτ Άντερσον, μαζί με τους Ντέκλαν Ράις και Τζουντ Μπέλινγκχαμ, δημιουργούσαν έναν στενό άξονα που δεν του επέτρεπε να υποδεχθεί την μπάλα ανάμεσα στις γραμμές.

Τα στατιστικά αποτυπώνουν την εικόνα: Ο αρχηγός της Αργεντινής είχε μόλις 36 επαφές με την μπάλα στο πρώτο μέρος. Στο δεύτερο έφτασε τις 75!
Η διαφορά δεν ήταν τυχαία. Βλέποντας την Αγγλία να κλείνεται όλο και περισσότερο γύρω από την περιοχή της, ο Μέσι σταμάτησε να κινείται κεντρικά και άρχισε να βγαίνει στα πλάγια, εκεί όπου υπήρχαν ελεύθεροι χώροι.
Από εκεί ξεκίνησε σχεδόν κάθε επικίνδυνη επίθεση της Αργεντινής. Η ασίστ προς τον Έντσο Φερνάντες στην ισοφάριση προήλθε ακριβώς από αυτή τη μετατόπιση.
Χωρίς τον Ράις στον αγωνιστικό χώρο, κανείς δεν βγήκε έγκαιρα πάνω στον μέσο της Τσέλσι, ο οποίος είχε χρόνο να κοντρολάρει, να σημαδέψει και να εκτελέσει. Μάλιστα λίγα λεπτά νωρίτερα ο Φερνάντες είχε ήδη δοκιμάσει το πόδι του από παρόμοια θέση, με τον Τζόρνταν Πίκφορντ να αποκρούει δύσκολα.
Το προειδοποιητικό καμπανάκι είχε χτυπήσει… Η Αγγλία όμως δεν αντέδρασε.
Το δεύτερο γκολ που… φώναζε ότι έρχεται
Μετά το 1-1 υπήρχε πλέον μόνο μία ομάδα στο γήπεδο. Η Αργεντινή κυκλοφορούσε ανενόχλητη την μπάλα γύρω από την περιοχή, ο Αλέξις ΜακΆλιστερ είχε δοκάρι, ενώ ο Μέσι συνέχισε να δημιουργεί από τα πλάγια.

Η φάση του νικητήριου γκολ είναι χαρακτηριστική: ο Μέσι είχε ξανά χρόνο να σηκώσει το κεφάλι, να σημαδέψει και να βγάλει ιδανική σέντρα προς τον Λαουτάρο Μαρτίνες. Η αγγλική άμυνα ήταν μαζεμένη σχεδόν πάνω στη μικρή περιοχή, αλλά κανείς δεν βγήκε να πιέσει τον δημιουργό της φάσης.
Ο Λαουτάρο βρέθηκε ανάμεσα στους αμυντικούς και με κεφαλιά ολοκλήρωσε την ανατροπή.
Στην πραγματικότητα, το δεύτερο γκολ είχε προαναγγελθεί αρκετά λεπτά νωρίτερα. Η Αργεντινή είχε πλέον εγκατασταθεί έξω από την περιοχή της Αγγλίας και κάθε επίθεση έμοιαζε πιο επικίνδυνη από την προηγούμενη.
Η βαριά κληρονομιά για τον Τούχελ
Η πρόσληψη του Τόμας Τούχελ είχε παρουσιαστεί από την αγγλική ομοσπονδία ως η επιλογή που θα έδινε στην εθνική το τελευταίο βήμα προς την κορυφή. Έναν προπονητή με εμπειρία στα νοκ άουτ, κάτοχο Champions League και φήμη κορυφαίου τακτικού αναλυτή.

Απέναντι στην Αργεντινή όμως συνέβη το ακριβώς αντίθετο. Η Αγγλία δεν ηττήθηκε επειδή υστερούσε ποιοτικά και δεν αποκλείστηκε επειδή ο Μέσι έκανε μία μυθική εμφάνιση. Έχασε γιατί επέλεξε να εγκαταλείψει το παιχνίδι της.
Ο ίδιος ο Τούχελ, που είχε επικρίνει στο παρελθόν τον Γκάρεθ Σάουθγκεϊτ επειδή οι ομάδες του φοβούνταν περισσότερο την ήττα παρά κυνηγούσαν τη νίκη, είδε τη δική του Αγγλία να παγιδεύεται ακριβώς στην ίδια νοοτροπία. Η διαφορά είναι ότι αυτή τη φορά η οπισθοχώρηση δεν προέκυψε από αδυναμία ή πανικό των ποδοσφαιριστών. Ήταν συνειδητή επιλογή του προπονητή.
Και ίσως αυτή η επιλογή να στοιχίσει στην Αγγλία τη μεγαλύτερη χαμένη ευκαιρία για να επιστρέψει σε τελικό Παγκοσμίου Κυπέλλου για πρώτη φορά από το 1966…