Γιατί επιλέχθηκε ο Ιμανόλ για τον πάγκο του Ολυμπιακού – Το προφίλ του Βάσκου, πως δουλεύει, ποιες είναι οι προσδοκίες

Υπάρχουν προπονητές που αγοράζουν χρόνο με το όνομά τους. Υπάρχουν άλλοι που αγοράζουν χρόνο με τα αποτελέσματα. Και υπάρχουν εκείνοι που χτίζουν οργανισμούς. Ο Ιμανόλ Αλγουαθίλ ταιριάζει περισσότερο στην τρίτη κατηγορία.

Ο 55χρονος Βάσκος δεν είναι προϊόν μιας εντυπωσιακής διαδρομής σε δέκα διαφορετικούς πάγκους. Είναι προϊόν ενός και μόνο περιβάλλοντος: Της Ρεάλ Σοσιεδάδ. Εκεί έπαιξε, εκεί εργάστηκε στις μικρές ομάδες, εκεί ανέλαβε τη δεύτερη ομάδα και εκεί, από το 2018 έως το 2025, μετέτρεψε ένα καλό ισπανικό κλαμπ σε σταθερό ευρωπαϊκό πρωταγωνιστή. Ακριβώς αυτή η διαδρομή είναι που τον κάνει ενδιαφέρουσα περίπτωση για τον Ολυμπιακό.

ΕΡΧΕΣΑΙ ΣΥΧΝΑ ΕΔΩ;

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΤΗ GOOGLE

Από τον παίκτη στον προπονητή

Ο νέος τεχνικός των «ερυθρολεύκων» που πιάνει δουλειά από αύριο δεν ήταν ποτέ το μεγάλο αστέρι της Σοσιεδάδ ως ποδοσφαιριστής. Έπαιξε κυρίως ως δεξιός μπακ και πραγματοποίησε 121 συμμετοχές στη La Liga με τη Σοσιεδάδ και τη Βιγιαρεάλ. Η πραγματική του εκπαίδευση, όμως, άρχισε όταν πέρασε στην προπονητική. Το 2014 ανέλαβε την Β’ ομάδα της Σοσιεδάδ και παρέμεινε εκεί περίπου τέσσερα χρόνια. Εκεί έμαθε το σημαντικότερο πράγμα για έναν προπονητή που θέλει να δουλέψει σε μεγάλο οργανισμό: να ανακαλύπτει τους ποδοσφαιριστές πριν γίνουν πρωταγωνιστές. Δεν πήγε λοιπόν στην πρώτη ομάδα ως «σωτήρας» εκτός των τοιχών. Ήξερε ήδη το περιβάλλον, την ακαδημία, τους νεαρούς ποδοσφαιριστές, τη φιλοσοφία και τις απαιτήσεις του συλλόγου. Το 2018 πήρε οριστικά την πρώτη ομάδα. Από εκεί ξεκινά η πραγματική ιστορία.

Το έργο στη Σοσιεδάδ

Ο Αλγουαθίλ παρέλαβε μια ομάδα που είχε ποιότητα, αλλά δεν είχε ακόμη την αγωνιστική συνέπεια που θα την έκανε σταθερά ανταγωνιστική στην κορυφή της La Liga. Μέσα στα επόμενα χρόνια κατάφερε να δημιουργήσει μια Σοσιεδάδ με πολύ συγκεκριμένα χαρακτηριστικά: κατοχή μπάλας, υψηλή πίεση, ένταση, επιθετική άμυνα, γρήγορη ανάκτηση, κάθετο ποδόσφαιρο, αξιοποίηση της ακαδημίας, τακτική ευελιξία και, κυρίως, συνέπεια. Η La Liga καταγράφει ως κορυφαίες στιγμές της περιόδου του την κατάκτηση του Copa del Rey 2019/20, την επιστροφή στο Champions League το 2022/23 και την εντυπωσιακή πορεία της Σοσιεδάδ στην Ευρώπη.

Το 2022/23 τερμάτισε 4η στη La Liga, εξασφαλίζοντας Champions League για πρώτη φορά μετά από περισσότερο από δύο δεκαετίες. Στο Champions League μάλιστα τερμάτισε πρώτη στον όμιλό της, μπροστά από τη Μπενφίκα, πριν αποκλειστεί στους «16» από την Παρί Σεν Ζερμέν.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό όταν εξετάζουμε τον Ιμανόλ για τον Ολυμπιακό:

Δεν μιλάμε απλά για προπονητή που ξέρει να κερδίζει στην Ισπανία. Μιλάμε για προπονητή που έχει αποδείξει ότι μπορεί να δημιουργήσει ομάδα η οποία στέκεται απέναντι στο κορυφαίο ευρωπαϊκό επίπεδο.

Τι ποδόσφαιρο παίζει; Εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Δεν είναι «δογματικός» προπονητής κατοχής. Θέλει την μπάλα, αλλά δεν θέλει άσκοπη κατοχή. Η Σοσιεδάδ ήθελε να προωθεί το παιχνίδι, να δημιουργεί αριθμητικά πλεονεκτήματα, να παίζει κοντά μεταξύ των γραμμών και να χρησιμοποιεί την κατοχή ως μέσο για να επιτεθεί. Η La Liga έχει καταγράψει ότι η ομάδα του ήταν από τις πιο συνδυαστικές της κατηγορίας και από εκείνες που κρατούσαν μεγάλο μέρος της κατοχής στο αντίπαλο μισό.

Με απλά λόγια: Δεν θέλει να έχει την μπάλα για να την έχει. Θέλει να έχει την μπάλα για να επιτεθεί. Κι αυτό είναι σημαντικό για τον Ολυμπιακό.

Η μεγάλη του αρετή: η πίεση

Αν έπρεπε να τον περιγράψουμε με μία λέξη, θα μπορούσαμε να πούμε «ένταση». Η ομάδα του δεν περιμένει παθητικά τον αντίπαλο. Πιέζει ψηλά, προσπαθεί να ανακτήσει την μπάλα γρήγορα και θέλει οι αποστάσεις μεταξύ των παικτών να είναι μικρές ώστε η πίεση μετά την απώλεια να είναι άμεση. Η Σοσιεδάδ μπορούσε να έχει ψηλές θέσεις στο γήπεδο, με τους παίκτες κοντά μεταξύ τους, ώστε να διευκολύνει την πίεση μετά την απώλεια.

Υπάρχει και μια πολύ σημαντική λεπτομέρεια: Η άμυνα του, αρχίζει από την επίθεση. Δεν είναι προπονητής που χτίζει πρώτα ένα χαμηλό αμυντικό μπλοκ και μετά ψάχνει τρόπους να επιτεθεί. Θέλει η ομάδα του να βρίσκεται ψηλά, να έχει πολλούς παίκτες γύρω από την μπάλα και, όταν αυτή χαθεί, να μπορεί να την ξανακερδίσει αμέσως. Αυτό δημιουργεί μια ομάδα που ο αντίπαλος δεν αισθάνεται ποτέ άνετα να αναπτύξει παιχνίδι.

Τακτικά ακολουθεί τους σχηματισμούς: 4-3-3, 4-1-4-1, 4-2-3-1 Δεν είναι προπονητής ενός μόνο σχηματισμού. Η βάση του είναι συχνά το 4-3-3/4-1-4-1, ενώ χρησιμοποιεί και 4-2-3-1, ανάλογα με τον αντίπαλο και τα χαρακτηριστικά των ποδοσφαιριστών.

Αυτό έχει σημασία για τον Ολυμπιακό. Γιατί η ομάδα του Πειραιά δεν χρειάζεται απαραίτητα έναν προπονητή που θα έρθει και θα πει: «Αυτό είναι το σύστημα και με αυτό θα παίξουμε». Χρειάζεται έναν προπονητή που θα μπορεί να προσαρμόζει το πλάνο δράσης χωρίς να χάνει την ταυτότητα. Ο Ιμανόλ είναι τέτοιος.

Το 4-3-3 μπορεί να μετατραπεί σε 4-2-3-1. Οι ακραίοι μπορούν να συγκλίνουν. Το κέντρο μπορεί να αποκτήσει διαφορετικές αποστάσεις. Οι μπακ μπορούν να δώσουν πλάτος ή να συγκλίνουν. Η πίεση αλλάζει ανάλογα με το build-up του αντιπάλου. Στα πρώτα χρόνια του στη Σοσιεδάδ είχε έντονο πρέσινγκ κι επιθετική λογική. Στην πορεία, όμως, πρόσθεσε μεγαλύτερη αμυντική ωριμότητα και διαχείριση παιχνιδιών. Η ισπανική ανάλυση της εποχής υπογράμμιζε ότι η ομάδα πέρασε από ένα πιο θεαματικό και επιθετικό μοντέλο σε μια πολύ πιο συμπαγή ομάδα, χωρίς να χάσει την ταυτότητά της με την μπάλα. Αυτό είναι κομβικό.

Γιατί ο Ολυμπιακός δεν χρειάζεται μόνο έναν προπονητή που θα παίξει ωραίο ποδόσφαιρο απέναντι στον μικρομεσαίους αντιπάλους. Χρειάζεται έναν προπονητή που μπορεί να διαχειριστεί τα ντέρμπι και ταυτόχρονα ένα ευρωπαϊκό παιχνίδι εντός ή εκτός έδρας. Έχει εμπειρία από αυτό το επίπεδο.

Τόπο στα… νιάτα

Ένας προπονητής όπως αυτός δεν θα έβλεπε έναν 18-20χρονο απλώς ως «ταλέντο για το μέλλον». Θα μπορούσε να τον εντάξει μέσα στη λειτουργία της πρώτης ομάδας. Εδώ μπαίνει κι ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο. Ο Αλγουαθίλ είναι έντονη προσωπικότητα. Δεν είναι ο ήρεμος, χαμογελαστός coach που παρακολουθεί το παιχνίδι από την άκρη του πάγκου.

Είναι συνεχώς ενεργός. Φωνάζει, διορθώνει, απαιτεί. Υπάρχουν χαρακτηριστικές περιγραφές από τις προπονήσεις της Σοσιεδάδ για το πόσο έντονα απαιτούσε υψηλή ένταση ακόμη και στις προπονήσεις αποκατάστασης. Ο ίδιος έχει περιγράψει τη φιλοσοφία του με τρόπο που ταιριάζει αρκετά σε έναν μεγάλο σύλλογο: «Δεν μπορώ να αλλάξω τον τρόπο που είμαι ούτε τον τρόπο που προπονώ».

Γιατί ταιριάζει στον Ολυμπιακό

Εδώ βρίσκεται η ουσία:

1. Έχει το «μέγεθος» που χρειάζεται ο Ολυμπιακός χωρίς να είναι προπονητής-σταρ. Δεν έρχεται με την απαίτηση να γίνει μεγαλύτερος από τον σύλλογο. Η καριέρα του δείχνει έναν άνθρωπο που μπορεί να λειτουργήσει μέσα σε ένα οργανωμένο ποδοσφαιρικό πρότζεκτ. Αυτό είναι σημαντικό για τον Ολυμπιακό, όπου η επιλογή προπονητή πρέπει να συνδεθεί με τη συνολική ποδοσφαιρική στρατηγική.

2. Το ποδόσφαιρό του ταιριάζει στην ψυχολογία του Ολυμπιακού. Στην Ελλάδα πρέπει συνήθως να έχει την μπάλα, να επιτίθεται, να πιέζει, να κυριαρχεί, να παίζει ψηλά. Ο Ιμανόλ θέλει ακριβώς αυτό. Αλλά δεν το επιδιώξει με αφελή τρόπο. Η ομάδα του μπορεί να είναι επιθετική χωρίς να είναι εύκολο να χτυπηθεί στο transition.

3. Έχει εμπειρία να μετατρέψει την κατοχή σε επιθετική πίεση: Αυτό είναι πολύ σημαντικό. Ο Ολυμπιακός δεν χρειάζεται απλώς υψηλά ποσοστά κατοχής. Χρειάζεται κατοχή, πίεση, ανάκτηση, νέα επίθεση. Αυτό είναι πολύ κοντά στη λογική του νέου του προπονητή.

4. Θα μπορούσε να ανεβάσει το επίπεδο των νεαρών

Ο Ολυμπιακός έχει πλέον ένα ακόμη ατού: Την παραγωγή και αξιοποίηση νεαρών ποδοσφαιριστών. Ο νέος του προπονητής έχει αποδείξει ότι μπορεί να πάρει έναν νεαρό, να του δώσει πραγματικό ρόλο και να τον εντάξει σε ένα απαιτητικό τακτικό περιβάλλον. Δεν είναι απλώς «προπονητής που βάζει πιτσιρικάδες». Είναι προπονητής που τους μαθαίνει να λειτουργούν σε υψηλό επίπεδο.

5. Έχει αποδεδειγμένη ευρωπαϊκή νοοτροπία: Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο προσόν του σε σχέση με άλλους Ισπανούς προπονητές.

Έχει παίξει: Europa League, Champions League, νοκ-άουτ ευρωπαϊκών διοργανώσεων κι έχει αντιμετωπίσει ομάδες πολύ μεγαλύτερου οικονομικού μεγέθους. Άρα γνωρίζει κάτι πολύ σημαντικό: Πώς πρέπει να παίζει μια ομάδα που δεν έχει το μεγαλύτερο budget αλλά θέλει να ανταγωνιστεί οικονομικά ισχυρότερους αντιπάλους. Αυτό είναι ακριβώς το μοντέλο που συχνά χρειάζεται ο Ολυμπιακός στην Ευρώπη.

6. Ξέρει να δημιουργεί «ομάδα», όχι απλώς ενδεκάδα: Αυτό είναι ίσως το πιο υποτιμημένο στοιχείο του. Η δική του Σοσιεδάδ είχε ξεκάθαρη συλλογική ταυτότητα. Δεν στηριζόταν αποκλειστικά σε έναν σούπερ σταρ. Η πίεση, οι αποστάσεις, η κατοχή, οι μεταβάσεις και η αμυντική συμπεριφορά ήταν προϊόν συλλογικής λειτουργίας. Αυτό θα είναι εξαιρετικά χρήσιμο στον Ολυμπιακό. Γιατί στην Ελλάδα μπορείς να έχεις περισσότερη ατομική ποιότητα από τους περισσότερους αντιπάλους σου. Αλλά στην Ευρώπη πρέπει να έχεις μηχανισμό.

Θα αντέξει τον Ολυμπιακό;

Εδώ υπάρχει η άλλη πλευρά. Ο Ιμανόλ έχει ένα μειονέκτημα: Δεν έχει δουλέψει σε περιβάλλον τόσο απαιτητικό ως προς την άμεση κατάκτηση τίτλων όσο ο Ολυμπιακός. Στη Ρεάλ Σοσιεδάδ υπήρχε χρόνος. Στον Ολυμπιακό υπάρχει διαφορετική απαίτηση: «Πρέπει να πάρεις το πρωτάθλημα». Αυτό σημαίνει ότι η προσαρμογή του στην Ελλάδα δεν είναι δεδομένη.

Το δεύτερο ερωτηματικό; Ο χαρακτήρας του. Χαρακτηρίζεται ως ιδιαίτερα απαιτητικός. Αυτό μπορεί να λειτουργήσει εξαιρετικά σε έναν οργανωμένο σύλλογο. Αλλά στον Ολυμπιακό θα πρέπει να διαχειριστεί: Μεγάλες προσωπικότητες, υψηλές προσδοκίες, πίεση διοίκησης, κριτική των ΜΜΕ, απαιτητική εξέδρα κι ένα πρωτάθλημα όπου η βαθμολογική απώλεια θεωρείται συχνά αποτυχία.

Υπάρχει ένα ακόμη πολύ σημαντικό στοιχείο. Δεν είναι «προπονητής για να περάσει η χρονιά». Είναι προπονητής για να δημιουργήσει ποδοσφαιρική ταυτότητα. Αυτό είναι το σημαντικότερο επιχείρημα υπέρ του. Η Σοσιεδάδ επί των ημερών του δεν έγινε απλώς καλύτερη. Έγινε αναγνωρίσιμη, άλλαξε επίπεδο. Η La Liga περιγράφει χαρακτηριστικά το ποδόσφαιρό του ως έναν συνδυασμό κατοχής, γρήγορης κυκλοφορίας και αδιάκοπης συλλογικής προσπάθειας.