Τα ντέρμπι ανάμεσα στον Ολυμπιακό και τον Παναθηναϊκό είχαν πάντοτε τη δική τους ξεχωριστή ένταση και η διαιτησία ουκ ολίγες φορές βρέθηκε στο επίκεντρο της συζήτησης μετά το τελευταίο σφύριγμα.
Η έλευση των ξένων διαιτητών από το 2018 και η καθιέρωση του VAR από την επόμενη σεζόν άλλαξαν τα δεδομένα, όχι όμως και τις διαμαρτυρίες. Άλλοτε οι αντιδράσεις έμειναν μέσα στις τέσσερις γραμμές, άλλοτε μεταφέρθηκαν στις δηλώσεις μετά το παιχνίδι και σε ορισμένες περιπτώσεις έφτασαν μέχρι επίσημες επιστολές και ανακοινώσεις των δύο συλλόγων.
Από το 2024 προστέθηκε και ένας ακόμη παράγοντας στην εξίσωση: οι δημόσιες αναλύσεις του προέδρου της ΚΕΔ, Στεφάν Λανουά, ο οποίος σε ορισμένες περιπτώσεις δικαίωσε τις αποφάσεις των διαιτητών και σε άλλες ξεκαθάρισε ότι το VAR θα έπρεπε να είχε λειτουργήσει διαφορετικά.
Αυτές είναι εννέα από τις χαρακτηριστικότερες φάσεις που προκάλεσαν συζητήσεις στα ντέρμπι των «αιωνίων».
- Καμαρά – Μπουζούκης και Μπα – Μακέντα: Οι δύο φάσεις και η επιστολή του Παναθηναϊκού
Στις 5 Ιανουαρίου 2020, στο Ολυμπιακός – Παναθηναϊκός 1-0, οι «πράσινοι» είχαν έντονα παράπονα από δύο περιπτώσεις μέσα στην περιοχή.
Η πρώτη ήρθε μόλις στο 9ο λεπτό, σε μαρκάρισμα του Καμαρά στον Μπουζούκη. Η δεύτερη και ακόμη πιο πολυσυζητημένη σημειώθηκε στο 52′, όταν ο Μπα πάτησε τον Μακέντα.
Στη δεύτερη περίπτωση ο VAR Τάσος Σιδηρόπουλος κάλεσε τον Ματίας Γκεστράνιους στο monitor, όμως ο Φινλανδός διαιτητής, αφού είδε ξανά τη φάση, επέμεινε στην αρχική του απόφαση και δεν καταλόγισε πέναλτι.
Οι αντιδράσεις του Παναθηναϊκού δεν σταμάτησαν στο γήπεδο. Οι «πράσινοι» απέστειλαν την επόμενη ημέρα επιστολή στον τότε επικεφαλής της ΚΕΔ, Βίτορ Μέλο Περέιρα, εκφράζοντας τα παράπονά τους για τη διαιτησία και τις δύο συγκεκριμένες περιπτώσεις.
- Η κόκκινη στον Χατζηθεοδωρίδη που άλλαξε μέσω VAR
Στις 21 Ιουνίου 2020, στο Ολυμπιακός – Παναθηναϊκός 3-0 για τα playoffs, ο Τάσος Σιδηρόπουλος έδειξε αρχικά απευθείας κόκκινη κάρτα στον Ηλία Χατζηθεοδωρίδη.
Η φάση ελέγχθηκε από τον Γιώργο Κομίνη στο VAR και ο Σιδηρόπουλος κλήθηκε στο monitor. Μετά την επανεξέταση πήρε πίσω την απευθείας αποβολή και μετέτρεψε την κόκκινη σε κίτρινη, με τον ποδοσφαιριστή του Παναθηναϊκού να παραμένει στο παιχνίδι.
Σε αντίθεση με άλλες περιπτώσεις, η συγκεκριμένη φάση έμεινε περισσότερο ως χαρακτηριστικό παράδειγμα απόφασης που διορθώθηκε μέσω VAR και όχι ως υπόθεση που οδήγησε σε μεταγενέστερη επίσημη διαμαρτυρία.
- Σένκεφελντ – Χασάν: Το πέναλτι που ζήτησαν οι «ερυθρόλευκοι»
Στις 14 Φεβρουαρίου 2021, στο Παναθηναϊκός – Ολυμπιακός 2-1 στη Λεωφόρο, ο Αχμέντ Χασάν ζήτησε πέναλτι στο 29ο λεπτό έπειτα από μονομαχία με τον Μπαρτ Σένκεφελντ.
Ο Αιγύπτιος επιθετικός έπεσε μέσα στην περιοχή και διαμαρτυρήθηκε αμέσως, ωστόσο ο Μπόμπι Μάντεν άφησε το παιχνίδι να συνεχιστεί και δεν υπήρξε αλλαγή απόφασης μέσω VAR.
Η συγκεκριμένη περίπτωση αποτέλεσε μία από τις φάσεις για τις οποίες υπήρχαν έντονες «ερυθρόλευκες» αντιδράσεις μέσα στο παιχνίδι.
- Το χέρι του Ανδρούτσου που ζήτησε ο Παναθηναϊκός
Στο ίδιο παιχνίδι είχε προηγηθεί μία περίπτωση για την οποία διαμαρτυρήθηκαν οι γηπεδούχοι.
Στο 12ο λεπτό, μετά από εκτέλεση κόρνερ, οι ποδοσφαιριστές του Παναθηναϊκού ζήτησαν πέναλτι για χέρι του Θανάση Ανδρούτσου μέσα στην περιοχή.
Οι «πράσινοι» στράφηκαν προς τον Μάντεν ζητώντας την εσχάτη των ποινών, όμως ο Σκωτσέζος διαιτητής δεν υπέδειξε παράβαση και το παιχνίδι συνεχίστηκε.
Έτσι, μέσα σε λιγότερο από ένα εικοσάλεπτο, οι δύο ομάδες είχαν από μία περίπτωση πέναλτι για την οποία αντέδρασαν.
- Σεμέδο – Μακέντα: Από κίτρινη για θέατρο σε πέναλτι
Στις 11 Απριλίου 2021, στο Ολυμπιακός – Παναθηναϊκός 3-1, καταγράφηκε μία από τις πλέον χαρακτηριστικές ανατροπές απόφασης μέσω VAR σε ντέρμπι των δύο ομάδων.
Ο Ιβάν Μπέμπεκ θεώρησε αρχικά ότι ο Φεντερίκο Μακέντα είχε κάνει θέατρο σε μαρκάρισμα του Ρούμπεν Σεμέδο μέσα στην περιοχή και έδειξε κίτρινη κάρτα στον Ιταλό επιθετικό.
Ο Ρόι Ράινσραϊμπερ, όμως, από το VAR κάλεσε τον Κροάτη να επανεξετάσει τη φάση. Ο Μπέμπεκ πήγε στο monitor, άλλαξε πλήρως την αρχική απόφασή του, ακύρωσε την κίτρινη κάρτα στον Μακέντα και καταλόγισε πέναλτι υπέρ του Παναθηναϊκού.
Εδώ το σημείο αναφοράς δεν ήταν κάποια επίσημη διαμαρτυρία μετά τον αγώνα, αλλά το πόσο καθοριστική υπήρξε η παρέμβαση του VAR: από «θέατρο» και κάρτα στον επιτιθέμενο, η ίδια φάση κατέληξε σε πέναλτι υπέρ του.
- Άβιλα – Ιωαννίδης: Το πέναλτι στο φινάλε και η έκρηξη του Ολυμπιακού
Στις 6 Νοεμβρίου 2022 ήρθε μία από τις πιο πολυσυζητημένες αποφάσεις των τελευταίων ετών.
Με τον Ολυμπιακό μπροστά στο σκορ στη Λεωφόρο, ο Γιάκομπ Κέλετ καταλόγισε πέναλτι μετά τη φάση του Άβιλα με τον Φώτη Ιωαννίδη. Η παράβαση δόθηκε στο 90+7′, ενώ είχαν αρχικά υποδειχθεί έξι λεπτά καθυστερήσεων, και ο Σπόραρ ευστόχησε τελικά στο 90+13′ για το 1-1.
Η αντίδραση του Ολυμπιακού ήταν πολύ έντονη. Οι «ερυθρόλευκοι» αμφισβήτησαν τον καταλογισμό του πέναλτι, ενώ υπήρξαν έντονες αντιδράσεις τόσο κατά τη διάρκεια της φάσης όσο και μετά το τέλος της αναμέτρησης.
- Το χέρι του Ρέτσου: Η αντίδραση του Παναθηναϊκού και η απάντηση Λανουά
Στις 6 Οκτωβρίου 2024, στο Παναθηναϊκός – Ολυμπιακός 0-0 στο ΟΑΚΑ, οι «πράσινοι» ζήτησαν πέναλτι στις καθυστερήσεις του πρώτου ημιχρόνου για χέρι του Παναγιώτη Ρέτσου.
Η φάση προκάλεσε έντονη αντίδραση από την πλευρά του Παναθηναϊκού, ο οποίος μετά το παιχνίδι εξέφρασε δημόσια τα παράπονά του για τον μη καταλογισμό της παράβασης.
Την επόμενη ημέρα, ωστόσο, ο Στεφάν Λανουά πήρε διαφορετική θέση στην ανάλυση των αμφισβητούμενων φάσεων. Ο πρόεδρος της ΚΕΔ έκρινε ότι δεν υπήρχε παράβαση και στήριξε την απόφαση των διαιτητών να αφήσουν το παιχνίδι να συνεχιστεί.
Ήταν μία χαρακτηριστική περίπτωση στην οποία η δημόσια διαμαρτυρία μιας ομάδας δεν βρήκε σύμφωνη την ΚΕΔ.
- Η αποβολή του Κοστίνια και η διαφωνία του Λανουά με το VAR
Στις 26 Ιανουαρίου 2025, στο Ολυμπιακός – Παναθηναϊκός 1-1, ο Σλάβκο Βίντσιτς τιμώρησε αρχικά τον Κοστίνια με κίτρινη κάρτα για το μαρκάρισμα στον Τζούρισιτς.
Ο VAR Άλεν Μπόροσακ κάλεσε στη συνέχεια τον συμπατριώτη του στο monitor και, μετά το on field review, η αρχική απόφαση άλλαξε και ο ποδοσφαιριστής του Ολυμπιακού αποβλήθηκε.
Ο Ολυμπιακός εξέφρασε έντονα παράπονα για την αποβολή, ενώ δύο ημέρες αργότερα ήρθε και η ανάλυση του Λανουά, ο οποίος διαφώνησε με την παρέμβαση του VAR.
Ο επικεφαλής της ΚΕΔ εξήγησε ότι η αρχική απόφαση του διαιτητή δεν αποτελούσε ξεκάθαρο και προφανές λάθος ώστε να δικαιολογείται η παρέμβαση και το on field review που οδήγησε στην αποβολή.
- Τετέ – Καμπελά: Από την κίτρινη για θέατρο στο «ήταν πέναλτι» του Λανουά
Στις 21 Σεπτεμβρίου 2025, στο Παναθηναϊκός – Ολυμπιακός 1-1 στη Λεωφόρο, μία ακόμη φάση έφερε το VAR στο επίκεντρο.
Στο 35ο λεπτό ο Ρεμί Καμπελά βρέθηκε στο έδαφος μέσα στην περιοχή έπειτα από μονομαχία με τον Τετέ. Ο Ντενίζ Αϊτεκίν δεν καταλόγισε πέναλτι και τιμώρησε τον Γάλλο του Ολυμπιακού με κίτρινη κάρτα, θεωρώντας ότι προσπάθησε να εκμαιεύσει την παράβαση.
Οι «ερυθρόλευκοι» αντέδρασαν έντονα για την απόφαση, όμως το VAR δεν κάλεσε τον Γερμανό διαιτητή στο monitor.
Μία ημέρα αργότερα ο Λανουά ήταν ξεκάθαρος. Στην ανάλυσή του έκρινε ότι υπήρχε παράβαση του Τετέ πάνω στον Καμπελά και ότι το VAR θα έπρεπε να είχε παρέμβει, ώστε ο Αϊτεκίν να επανεξετάσει τη φάση και να καταλογίσει πέναλτι υπέρ του Ολυμπιακού.
Άλλαξαν οι διαιτητές, όχι οι «φωνές»
Από τον Γκεστράνιους και τον Μάντεν μέχρι τον Βίντσιτς και τον Αϊτεκίν, οι διαιτητές άλλαξαν, οι άνθρωποι στο VAR άλλαξαν και μαζί τους εξελίχθηκε ολόκληρος ο τρόπος με τον οποίο κρίνονται οι επίμαχες αποφάσεις.
Σε ορισμένες περιπτώσεις το VAR διόρθωσε την αρχική απόφαση, όπως συνέβη με τον Χατζηθεοδωρίδη και τον Μακέντα. Σε άλλες δεν παρενέβη, με τις ομάδες να θεωρούν ότι θα έπρεπε να το είχε κάνει. Και τα τελευταία χρόνια είχαμε -κόπηκε πέρυσι και δεν φαίνεται ότι θα επανέλθει- και η δημόσια κρίση της ΚΕΔ.
Ο Λανουά δικαίωσε, για παράδειγμα, τη μη υπόδειξη πέναλτι στη φάση του Ρέτσου, αλλά διαφώνησε με την παρέμβαση που οδήγησε στην αποβολή του Κοστίνια και έκρινε ότι στο Τετέ – Καμπελά το VAR έπρεπε να είχε επέμβει.
Αυτό που παραμένει ίδιο είναι η πίεση που συνοδεύει κάθε μεγάλη απόφαση στο Ολυμπιακός – Παναθηναϊκός. Γιατί στα ντέρμπι των «αιωνίων» ένα σφύριγμα σπάνια τελειώνει μαζί με τη φάση.