Παναθηναϊκός: Στη Σόφια (μετά από 33 χρόνια) με Γκάλη και Ζε-Πα!

Η αποψινή (2/4) παρουσία του Παναθηναϊκού στο “ουδέτερο” της Σόφιας για τον αγώνα με τη Χάποελ Τελ Αβίβ μας δίνει την ευκαιρία για μια βουτιά στο παρελθόν και την τελευταία φορά που οι πράσινοι έπαιξαν αγώνα ευρωπαϊκής διοργάνωσης στην πρωτεύουσα της Βουλγαρίας.

Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ‘90 ο Παναθηναϊκός είχε επισκεφτεί αρκετές φορές τη Σόφια αντιμετωπίζοντας ομάδες όπως η Λέφσκι, η Ακαντέμικ και η ΤΣΣΚΑ αλλά η τελευταία φορά που το έκανε αυτό, στις 30 Σεπτεμβρίου 1993 σηματοδότησε το τέλος μιας εποχής και την αρχή μιας νέας.

Είναι περισσότερες οι ομοιότητες παρά οι διαφορές με το σήμερα, 33 χρόνια μετά και με αυτή τη “βουτιά στο παρελθόν” θα τις θυμίσουμε στους παλιούς και θα τις μάθουμε στους νέους. Εκείνο το παιχνίδι λοιπόν το οποίο ο Παναθηναϊκός είχε κερδίσει 81-73 επί της Λέφσκι Σόφιας ήταν το 1ο της πορείας που αργότερα δημιούργησε τον “επτάστερο”. Ήταν το 1ο του Παναθηναϊκού για την προκριματική φάση του Κυπέλλου Πρωταθλητριών (νυν EuroLeague) μετά από μία σεζόν, η μοναδική από το 1967 και μετά που οι πράσινοι δεν συμμετείχαν στα Κύπελλα Ευρώπης (1992-93). Η απουσία τους τότε ήταν φυσικά ένα σοκ για την ιστορία της ομάδας που από το 1991 είχε μπει στην περίοδο της παρουσίας του “two cups” Ζέλικο Παβλίσεβιτς ο οποίος είχε “χρεωθεί” την αποτυχία πρόκρισης στην Ευρώπη μέσω του πρωταθλήματος τη σεζόν 1991-92 όταν η ομάδα του είχε καταλάβει μόλις την 8η θέση στην Α1!

Έκτοτε, από το 1993 και μετά ο Παναθηναϊκός με εξαίρεση τη σεζόν 1997-98 όταν έπαιξε στο Eurocup (πρώην Κύπελλο Κυπελλούχων) αγωνιζόταν και συνεχίζει να αγωνίζεται στην κορυφαία ευρωπαϊκή διασυλλογική διοργάνωση.

Μετά την αποτυχία του 1991-92 λοιπόν και αφού το τότε παιδομάζωμα (Αλβέρτης, Οικονόμου, Μυριούνης, Γεωργικόπουλος οι “πιτσιρικάδες” της εποχής) ο τότε πρόεδρος του Παναθηναϊκού και δημιουργός της αυτοκρατορίας του, ο αείμνηστος Παύλος Γιαννακόπουλος είχε κάνει κάτι που μέχρι τότε έμοιαζε αδιανόητο. Είχε πάρει με μεταγραφή τον απογοητευμένο από τη στάση του Άρη Νίκο Γκάλη. Τον GOAT του ελληνικού μπάσκετ και δίπλα του είχε βάλει τον Στόγιαν Βράνκοβιτς, τον Άριαν Κόμαζετς και είχε “ελληνοποιήσει” τους διεθνείς Εσθονούς Τιιτ Σοκ (πρώτος, το 1992) και Αϊβαρ Κούουσμα (ακολούθησε το 1993).

Το παράδοξο τότε για τους δύο τελευταίους ήταν ότι αγωνίζονταν κανονικά ως “Έλληνες” στην Α1 έχοντας αποκτήσει ελληνικό διαβατήριο και… επώνυμο (Τιιτ Σοκ-Γιαννόπουλος και Αϊβαρ Κούουσμα-Μαγουλάς αντίστοιχα) αλλά στα Κύπελλα Ευρώπης δεν είχαν δικαίωμα συμμετοχής αφού θεωρούνταν ξένοι και κάθε ομάδα είχε δικαίωμα να χρησιμοποιεί μέχρι δύο!

Τον Σεπτέμβρη του 1993 λοιπόν ο Παναθηναϊκός έχοντας κατακτήσει το 1992-93 τη 2η θέση στο πρωτάθλημα μετά τους επεισοδιακούς τελικούς με τον Ολυμπιακό (όπου δεν κατέβηκε να παίξει στον 4ο στο ΣΕΦ σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη διαιτησία του 3ου τελικού στη Γλυφάδα που τότε οι πράσινοι χρησιμοποιούσαν ως έδρα για εγχώριες και διεθνείς διοργανώσεις) επιστρέφει στο “Πρωταθλητριών” με 2ο ξένο (αντί του Κόμαζετς) τον Ουκρανό Σάσα Βολκόφ. Το ματς με τη Λέφσκι στη Σόφια ήταν η αρχή της πορείας για την παρουσία της ομάδας στο Final-4 του Τελ Αβίβ μαζί με τον Ολυμπιακό, τη Μπαρτσελόνα και την τροπαιούχο Μπανταλόνα.

Στο ματς εκείνο λοιπόν, το 1ο ευρωπαϊκό του Γκάλη με τα πράσινα ο Παναθηναϊκός είχε νικήσει διά περιπάτου 84-68 με τον Νικ να έχει 28 πόντους (11/12 δίποντα) παίζοντας και στα 40 λεπτά της αναμέτρησης και τους Βράνκοβιτς και Βολκόφ να προσθέτουν 16 πόντους και ισάριθμα ριμπάουντ ο πρώτος, 18 πόντους ο δεύτερος! Για την ιστορία τους υπόλοιπους πόντους είχαν σημειώσει Αλβέρτης (9), Οικονόμου (1), Γκέκος (2), Μυριούνης (10) ενώ άποντοι έμειναν οι Παπαγιάννης (ο Γιάννης, διεθνής τότε σέντερ από τον Απόλλωνα Πάτρας), Γεωργικόπουλος και ο Παταβούκας που τραυματίστηκε στο 4ο λεπτό! Όσο για τη Λέφσκι είχε ηγέτη τον θρύλο του βουλγαρικού μπάσκετ Γκιόργκι Μλαντένοφ (31 πόντοι) και στο ρόστερ της ακόμη παίκτες όπως ο Γέρκοφ και ο Αμιόρκοφ.

Τρεις μέρες μετά τον αγώνα στη Σόφια ο Παναθηναϊκός επέστρεφε στην ελληνική πραγματικότητα και γνώριζε ήττα-σοκ στην Α1 από την ΑΕΚ (με Στηβ Γιατζόγλου προπονητή) στο “Γεώργιος Μόσχος”, γήπεδο που γκρεμίστηκε μαζί με το ποδοσφαιρικό της ΑΕΚ αφού βρισκόταν ουσιαστικά στο πλάι του κάποια χρόνια αργότερα. Εκείνο το 70-69 της ΑΕΚ στο ντεμπούτο του θαυματουργού Τόνι Γουάιτ (33 πόντοι στο ματς) έμελλε να είναι η αρχή του τέλους της παρουσίας του Ζέλικο Παβλίσεβιτς στον πράσινο πάγκο.

Στις 6 Οκτωβρίου 1993 στον επαναληπτικό με τη Λέφσκι στη Γλυφάδα περίπου 1.000 φίλοι των πράσινων είχαν πάει στο γήπεδο με… άγριες διαθέσεις για τον Κροάτη τεχνικό. Ο Παναθηναϊκός νίκησε με ζόρι 81-79 και προκρίθηκε στη φάση των ομίλων αλλά μετά το ματς ακολούθησε… λαϊκό δικαστήριο για τον Ζε-Πα με τον Παύλο Γιαννακόπουλο να περικυκλώνεται από οπαδούς των πράσινων που ζητούσαν το κεφάλι του Παβλίσεβιτς “εδώ και τώρα” λόγω της ήττας από την ΑΕΚ.

“Δεν θα πάρουμε καμία απόφαση εν θερμώ. Κανείς επώνυμος ή ανώνυμος δεν πρόκειται να επιβάλλει μια απόφαση στον Παναθηναϊκό. Έχω εμπιστοσύνη στον Παβλίσεβιτς” είχε σπεύσει τότε να πει στον κόσμο ο Παύλος Γιαννακόπουλος με τον Ζε-Πα εμφανώς εκνευρισμένο από τη γιούχα που άκουγε ειδικά στα τελευταία 3-4 λεπτά του αγώνα όταν η Λέφσκι φλέρταρε με τη νίκη να δηλώνει εναντίον του κόσμου και των ΜΜΕ: “Δεν θέλουν δυνατό τον Παναθηναϊκό. Θέλουν να προκαλέσουν κρίση. Έχω αντίληψη και μνήμη. Μόνο με το αίσθημα του φόβου μπορώ να δικαιολογήσω τον πόλεμο που μου γίνεται. Η ομάδα αξίζει σεβασμού. Φέραμε ένα Κύπελλο Ελλάδας, νικήσαμε τη Ρεάλ στην Ισπανία, τον Άρη στη Θεσσαλονίκη μετά από 12 χρόνια. Ο κόσμος πληρώνει εισιτήριο και μπορεί να κριτικάρει, η πλειοψηφία του κόσμου δεν με θέλει αλλά εγώ είμαι εδώ”, είπε εκνευρισμένος.

Τελικά περίπου 40 μέρες αργότερα, στις 26 Νοεμβρίου 1993 και μετά την εντός έδρας ήττα από την Εφες (67-82) μόλις στην 3η αγωνιστική της φάσης των ομίλων ο Παβλίσεβιτς θα πλήρωνε το… μάρμαρο για όλα όσα είχαν προηγηθεί.

Απολύεται παραμονές αγώνα πρωταθλήματος με τον Μίλωνα, ο Μηνάς Γκέκος από παίκτης χρίζεται για ένα βράδυ παίκτης-προπονητής και κάθεται στον πάγκο σε εκείνο το ματς στη Νέα Σμύρνη με τον Κώστα Πολίτη που βρισκόταν στην εξέδρα να αναλαμβάνει την επομένη στη 2η θητεία του αείμνηστου “Ευρωκόουτς” που οδήγησε τους πράσινους στο Final-4 του Τελ Αβίβ αλλά και αυτός δεν μακροημέρευσε από το 1994 έδωσε τη θέση του στον Ευθύμη Κιουμουρτζόγλου, βοηθό του στην Εθνική το 1987 και διάδοχό του στη θέση του Ομοσπονδιακού τεχνικού.