Γιατί το «American Psycho» εξακολουθεί να είναι μία άριστη ταινία

Γιατί το «American Psycho» εξακολουθεί να είναι μία άριστη ταινία

Μάντυ Βλασσοπούλου 21:51 - 02.04.2026 / Ανανεώθηκε: 21:57 - 02.04.2026

Ευκαιρία να την παρακολουθήσεις ξανά στο Netflix.

Το «American Psycho» είναι διασκευασμένο από το αμφιλεγόμενο μυθιστόρημα του Μπρετ Ίστον, και έχει γραφτεί και σκηνοθετηθεί από τη Μαίρη Χάρον. Ήταν ένας δύσκολος δρόμος για εκείνη μέχρι η ταινία να ξεκινήσει την παραγωγή, καθώς ανέλαβε το πρότζεκτ, στην συνέχεια απολύθηκε και αντικαταστάθηκε από τον Ολιβερ Στόουν, πριν επιστρέψει και επιβάλλει ως πρωταγωνιστή την αρχική της επιλογή, δηλαδή τον ηθοποιό Κρίστιαν Μπέιλ.

Ο Μπέιλ υποδύεται τον Πάτρικ Μπέιτμαν, έναν πλούσιο επενδυτικό τραπεζίτη που ζει το 80s όνειρο στη Νέα Υόρκη, ή τουλάχιστον έτσι φαίνεται. Αυτός και οι γιάπηδες συνάδελφοί του υπομένουν ο ένας την παρέα του άλλου, κάνοντας μόνο επιφανειακές συζητήσεις για τους μεγάλους λογαριασμούς της εταιρείας τους και για τα φανταχτερά εστιατόρια που θα επισκεφτούν. Ο τρόπος ζωής του Πάτρικ είναι ουσιαστικά μία πεντακάθαρη πρόσοψη. Έτσι, φαίνεται φυσικό να κρύβει πιο δυσοίωνα χαρακτηριστικά κάτω από τα κομψά ραμμένα κοστούμια του και το τέλεια περιποιημένο δέρμα του.

Η κατηφόρα προς την τρέλα

Η δολοφονία του συναδέλφου του Άλεν (Τζάρεντ Λέτο) ξεκινάει μία ντόμινο διαδικασία για την ψυχοσύνθεση του Μπέιτμαν και εκείνος σταδιακά παραδίνεται στα πιο ζωώδη του ένστικτα, ακολουθώντας την «κλασική» πορεία ενός serial killer. Πρώτα σκοτώνει ζώα, μετά άστεγους και τελικά ιερόδουλες. Σταδιακά χάνει την πλαστική στωικότητα με την οποία μας συστήθηκε, σε σημείο που τρέχει γυμνός μέσα στην πολυκατοικία του, καλυμμένος με αίμα και κρατώντας ένα αλυσοπρίονο. Η δολοφονική του μανία τελικά κορυφώνεται όταν ομολογεί τα πολλά εγκλήματά του στον δικηγόρο του μέσω τηλεφώνου και για μια στιγμή συνειδητοποιεί δυνατά ότι είναι ένας απαίσιος και επικίνδυνος άνθρωπος. Τα πολλαπλά επίπεδα προσποίησης καταρρέουν, αφήνοντας έναν κούφιο χαρακτήρα στη θέση κάποιου που, εξωτερικά, φαίνεται να τα έχει όλα.

Η σάτιρα

Το «American Psycho» είναι μια ξεκάθαρα καυστική σάτιρα για την πομπώδη ζωή της Wall Street τη δεκαετία του 1980. Μεγάλη προσοχή δίνεται στις πολυτελείς λεπτομέρειες αυτού του τρόπου ζωής. Τα κοστούμια, τα γεύματα, τα κρασιά και τα ρολόγια είναι όλα σύμβολα κύρους που δεν φαίνεται όμως να φέρουν καμία αίσθηση υπερηφάνειας ή ικανοποίησης στους κατόχους τους. Όλοι στο σύμπαν της ταινίας κυνηγούν την έγκριση από συνομηλίκους και συναδέλφους, οι οποίοι είναι τόσο απορροφημένοι από τις δικές τους κρίσεις ταυτότητας που δεν τους ενδιαφέρει να ασχοληθούν με κάτι άλλο.

Ίσως η πιο αποκαλυπτική στιγμή πριν από τη μεγάλη εξομολόγηση του Μπέιτμαν είναι όταν, προς μεγάλο του εκνευρισμό, βγάζει στιγμιαία τα ακουστικά του για να πει στην κοπέλα του: «Θέλω απλά να νιώσω ότι ανήκω!», θυμίζοντας περισσότερο κακομαθημένο πεντάχρονο παρά καταξιωμένο επαγγελματία. Όταν ένας πλούσιος, νέος και όμορφος άνδρας στο ζενίθ της καριέρας του εξοργίζεται τόσο πολύ από οτιδήποτε συμβαίνει γύρω του, όσο ασήμαντο και να είναι, τι μπορείς να κάνεις παρά να γελάσεις μαζί του;

Η ερμηνεία του Κρίστιαν Μπέιλ

Η ταινία ήταν η ευκαιρία του Κρίστιαν Μπέιλ να αποδείξει ότι έχει ό,τι χρειάζεται για να γίνει χολιγουντιανός πρωταγωνιστής και είναι προφανές ότι την εκμεταλλεύτηκε πλήρως. Μάλιστα, είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό να τον παρακολουθείς να χάνεται στον ρόλο αν αναλογιστείς πως το προηγούμενο πρότζεκτ του ήταν οι «Μικρές Κυρίες» της Τζίλιαν Άρμστρονγκ, όπου υποδύθηκε τον γλυκό και άκρως ερωτεύσιμο Λόρι. Μιλάμε δηλαδή για εύρος!

Ο Πάτρικ Μπέιτμαν είναι ένας σωματικά εξαντλητικός ρόλος, που απαιτεί αυστηρό έλεγχο και μικρά περιθώρια για λάθη ή αυθορμητισμό. Από τις πιο μικρές ερμηνευτικές επιλογές του μέχρι και τις στιγμές που η δράση κορυφώνεται, ο Μπέιλ ανταποκρίνεται με απόλυτη επιτυχία, συνδυάζοντας την γοητεία με τον κίνδυνο και ισορροπώντας τις κωμικές στιγμές του σεναρίου με το horror και το κοινωνικό σχόλιο. Θεωρείται μία ερμηνεία αντάξια ηθοποιών όπως ο Τζακ Νίκολσον και ο Άντονι Χοπκινς, και όχι άδικα.

Η σκηνοθεσία της Μάιρη Χάρον

Η Μαίρη Χάρον αναλαμβάνει να αναδείξει μία ιστορία με αφηγηματικό πυρήνα την τοξική (καταστροφική, θα λέγαμε) αρρενωπότητα και το φέρνει άριστα εις πέρας. Μέσω της έξυπνης γραφής και σκηνοθεσίας, παροτρύνει τον θεατή να δει τη ματσίλα του πρωταγωνιστή ως κάτι δυσλειτουργικό, παραληρηματικό και πραγματικά αξιολύπητο.

Το πρόβλημα βέβαια είναι ότι πολλοί φαν του «American Psycho» δυσκολεύονται να το εκλάβουν σαν μία ταινία που καυτηριάζει τους χαρακτήρες τους και τελικά πιστεύουν ότι το έργο της Χάρον είναι κάτι σαν αποτελεσματικό εγχειρίδιο για το πώς να ζεις ως «αληθινός άντρας».

Είναι τελικά το «American Psycho» ένα φεμινιστικό έργο;

Σύμφωνα με την κριτική του καταξιωμένου κριτικού κινηματογράφου Ρότζερ Έμπερτ, ναι. Πρόκειται ουσιαστικά για μια καταδίκη της συγκεκριμένης έκφανσης της αρρενωπότητας που βάζει σε κίνδυνο όχι μόνο τον ευρύτερο κόσμο αλλά και εκείνους που την ενσαρκώνουν. Όσο ωραίο κι αν είναι το ρολόι του, ανάγλυφη η επαγγελματική του κάρτα, πάλλευκα τα σεντόνια και τα πουκάμισά του, ο Μπέιτμαν είναι ουσιαστικά ένα κοινωνικό παράσιτο. Δεν έχει τίποτα να προσφέρει στον κόσμο εκτός από ένα δολάριο. Και η αληθινή ψύχωση που τον οδηγεί στην τρέλα είναι ότι αναζητά την ικανοποίηση μέσα από μια τέτοια ζωή.