Ο ΠΑΣ Γιάννινα ήταν το 2024 στη μεγάλη κατηγορία και από χθες βρίσκεται για πρώτη φορά στην ιστορία του στα ερασιτεχνικά. Τι σημαίνει για μία ομάδα να μην διαθέτει έναν εύρωστο παράγοντα ώστε να τη συντηρεί οικονομικά.
Από το πικρό ποτήρι του υποβιβασμού… ήπιε χθες (5/4) ο ΠΑΣ Γιάννινα, οπότε και επισημοποιήθηκε η πτώση του στη Γ’ Εθνική.
Ήταν κάτι, ας είμαστε ρεαλιστές, που όλοι ανέμεναν, αφού από την αρχή της σεζόν πρόβαλλε πολύ δύσκολο να σώσει την κατηγορία.
Έτσι για πρώτη φορά από καταβολής του επαγγελματικού ποδοσφαίρου ο «Άγιαξ της Ηπείρου» δεν θα είναι του χρόνου στις professional κατηγορίες της χώρας μας, σε μία εξέλιξη που πριν από 8-10 χρόνια έμοιαζε ως τουλάχιστον… ακραίο σενάριο.
Ήταν τότε που συμμετείχε στα προκριματικά του Europa League και… έχτισε τον μύθο της Νορβηγίας απέναντι στην Οντ.
Όμως η πορεία των τελευταίων ετών «φωτογράφιζε» πως το «κακό» έρχονταν, αφού μετά την απώλεια του Γιώργου Χριστοβασίλη τίποτα δεν ήταν πια ίδιο.
Ο διοικητικός ηγέτης του club έφυγε από τη ζωή τον Μάιο του 2023 και ήταν ένα γεγονός που βύθισε στη θλίψη τον οργανισμό και το ελληνικό ποδόσφαιρο ευρύτερα. Η παρουσία του αποτελούσε εγγύηση για την ομαλή λειτουργία του συλλόγου και το κυριότερο, για την επόμενη ημέρα του. Με εκείνον στα «ηνία» ποτέ ο οργανισμός δεν θα βρίσκονταν σε ανάλογη θέση.
Ναι, ίσως περνούσε «τρικυμίες», αλλά ήταν μαθηματικά βέβαιο πως θα… έπιανε λιμάνι.
Ο ΠΑΣ Γιάννινα «έχασε» σε σύντομο διάστημα δύο κατηγορίες αφού το 2023/24 συμμετείχε στα «σαλόνια» και σε μερικές εβδομάδες, μόλις δηλαδή ολοκληρωθούν τα Play Out του Βορείου Ομίλου της Super League 2, θα είναι και επίσημα εκτός του εγχώριου επαγγελματικού football.
Τα λάθη και οι παραλείψεις που έγιναν σε αυτό το διάστημα είναι γνωστά και δεν έχει νόημα να εισέλθει κάποιος σε λεπτομέρειες. Ο ΠΑΣ Γιάννινα, κυρίως από το φινάλε της περασμένης σεζόν, έδειχνε να βρίσκεται σε παρακμή και μόνο το σήμα και ο κόσμος θύμιζαν τον πάλαι ποτέ ισχυρό «Άγιαξ της Ηπείρου».
Ας είμαστε ρεαλιστές, η χθεσινή εξέλιξη δεν εξέπληξε κανέναν, όμως ομάδες όπως ο ΠΑΣ δεν θα αφανιστούν. Λένε πως επιτρέπεται να πέσεις αλλά επιβάλλεται να σηκωθείς και στην προκειμένη περίπτωση ένας σύλλογος του επιπέδου του είναι μαθηματικά βέβαιο πως θα βρει τον δρόμο για την επιστροφή στο κορυφαίο επίπεδο. Δεν θα χαθεί…
Την ίδια στιγμή όμως η περίπτωση του ΠΑΣ Γιάννινα και τα όσα βιώνει έρχονται να μας θυμίσουν μία πολύ σκληρή πραγματικότητα.
Όσο ρομαντικοί και αν θέλουμε να παραμείνουμε, στο σύγχρονο football όπου οι απαιτήσεις είναι μεγάλες χρειάζεται πάντα να υπάρχει ένας άνθρωπος που να το πούμε «λαϊκά» θα... κόβει χρήμα.
Από το top επίπεδο του εγχώριου Big-5 μέχρι και την τελευταία επαγγελματική ομάδα.
Περίπου 2.000.000 ευρώ το κόστος για basic λειτουργικά έξοδα
Για τους «μεγάλους» τα δεδομένα φυσικά και είναι διαφορετικά, αφού εκεί τα ποσά ξεφεύγουν τόσο σε επίπεδο εσόδων όσο και εξόδων, αλλά ας μην λησμονούμε πως πρόκειται για τεράστια brand names με εκατομμύρια κόσμου κοντά τους.
Στους υπόλοιπους όμως που γνωρίζουν ουσιαστικά από το καλοκαίρι πόσα χρήματα θα εισρεύσουν στο ταμείο τους σε όλη την εκάστοτε επερχόμενη περίοδο και η όποια, προς τα πάνω διαφοροποίηση, προκύψει θα αφορά κάποια πιθανή/ενδεχόμενη πώληση παίκτη τους, τα δεδομένα… τρομάζουν.
Ξέρετε πόσα χρήματα απαιτούνται ώστε μία «μικρομεσαία» ομάδα της Stoiximan Super League να παρουσιαστεί λειτουργική; Όχι με extreme σπατάλες.
Έχετε αναλογιστεί πόσα είναι για παράδειγμα τα «μικρά» έξοδα που δεν αφορούν το ποδοσφαιρικό τμήμα και τις απολαβές του, αλλά συμπεριλαμβάνονται σε αυτά που «πρέπει» να δαπανηθούν, όπως το κόστος της καλοκαιρινής προετοιμασίας, των ταξιδιών και της διαιτησίας; Το τελευταίο σκέλος πχ υπολογίζεται σε πάνω από 110.000 ευρώ ετησίως.
Την ίδια στιγμή κάθε club που θέλει να «τρέχει» σωστά χρειάζεται μίνιμουμ 3-4 στελέχη στο οργανόγραμμά του και 10 υπαλλήλους γραφείου και εγκαταστάσεων, ενώ καλείται να συντηρεί και τουλάχιστον 2-3 ομάδες στα τμήματα υποδομής του.
Όλα τα παραπάνω και με πρόχειρους υπολογισμούς ξεπερνούν τα 2.000.000 ευρώ.
Τα χρήματα που «μένουν» από τα εισιτήρια
Θέλετε να… ανοίξουμε και άλλο την κουβέντα; Στις ομάδες της Super League πόσοι γηγενείς παίζουν; Δηλαδή παίκτες που να κατάγονται από την ευρύτερη περιοχή και αυτό το εύρημα αφορά κυρίως εκείνες της επαρχίας. Ή να το πούμε πιο απλά… Πόσοι μη ντόπιοι φιλοξενούνται στην πόλη; Αρκετοί. Το μέσο ετήσιο κόστος για ενοίκια ξεπερνά, κατά προσέγγιση, τις 55.000 ευρώ.
Εδώ μην βιαστεί κάποιος να πει πως «έλα μωρέ, τι μας λες, με μέσο όρο εισιτηρίων 2.500 και με 10 ευρώ το κάθε εισιτήριο παίρνουν 25 χιλιάρικα σε κάθε εντός έδρας ματς και δίνουν πάνω από 16 τη σεζόν. Άρα μόνο από εκεί θα πάρουν 400 χιλιάρικα».
Είναι άστοχο να ειπωθεί κάτι ανάλογο και όχι επειδή το λέμε εμείς. Ξέχωρα από το γεγονός πως πολλές ομάδες δεν φτάνουν σε αυτό το νούμερο προσέλευσης, από τα 10 ευρώ που πληρώνει ο φίλαθλος στον γκισέ στο ταμείο του πάνε, «χοντρικά» και αναλογικά, τα 5,5 με 6. Τα άλλα «σπάνε» σε διοργανώτρια αρχή, ερασιτέχνη, αστυνομία, εφορία και άλλους τομείς. Άρα και εκεί… έξοδα.
Τι ισχύει με την εφορία
Ας πάμε τώρα, αφού… πιάσαμε την κουβέντα, στο ποδοσφαιρικό τμήμα. Οι «καθαρές» απολαβές παικτών, προπονητών είναι… γούστο του κάθε συλλόγου. Υποκειμενικό τι θέλουν να δώσουν και δεν μας αφορά. Έτσι δεν μπαίνουμε σε αυτή τη διαδικασία, όπως φυσικά και στις προμήθειες των ατζέντηδων που συνεργάζονται.
Ας έχουμε όμως πάντα κατά νου πως οι ομάδες πληρώνουν πολλά περισσότερα από αυτά που γράφει το εκάστοτε συμβόλαιο! Μεταξύ άλλων προκύπτει ένα ποσοστό που πάει στην ΕΠΟ, παράλληλα το 11%, περίπου, του μισθού του κάθε παίκτη αντιστοιχεί σε εισφορές στα δημόσια ταμεία, ενώ η εφορία, κατά μέσο όρο, ανέρχεται στο 20% με 22% (σ.σ. εξαρτάται από το αν «σπάει» σε δόσεις ή μηνιαία, προκύπτουν και αυξομειώσεις ανάλογα το ύψος των «καθαρών» αποδοχών του).
Έτσι και σε ελεύθερη μετάφραση αν ακούσετε πως ένας ποδοσφαιριστής λαμβάνει κάθε χρόνο 100.000 ευρώ που είναι basic αποδοχές για τη μεγάλη κατηγορία, κοστίζει στην ΠΑΕ που αγωνίζεται 130.000 με 135.000 ευρώ. Κάντε τώρα τον υπολογισμό με 23 επαγγελματίες που έχει, τουλάχιστον, κάθε club και αντιλαμβάνεστε τα έξτρα χρήματα που απαιτούνται.
Άρα με το «καλημέρα», κάθε 1η Ιουλίου που ξεκινά η εκάστοτε αγωνιστική περίοδος, μία πλην Big-5 ομάδα «χρειάζεται» περίπου 3.500.000 με 4.000.000 ευρώ για όλα τα έξοδά της εκτός των αμοιβών που δίνει στους ποδοσφαιριστές και προπονητές της.
Ποσό που αντιστοιχεί σε πάνω από 70% των πάγιων εσόδων της και πολλάκις είναι αντίστοιχο των αμοιβών που προσφέρονται στο ποδοσφαιρικό τμήμα, άρα έγκεινται στο μισό του συνολικού μπάτζετ της σεζόν.
Εάν φυσικά θέλει να είναι σωστή στις υποχρεώσεις της και να λειτουργεί όπως πρέπει, στο μέτρο φυσικά του δυνατού. Αν αποφασίσει, σε απλά ελληνικά, να «πιστολιάσει» ΙΚΑ, εφορία, εργαζόμενους και παίκτες, είναι άλλη συζήτηση.
Για την SL2 τι να… πούμε. Όντως ορισμένα αντίστοιχα έξοδα είναι μικρότερα (σ.σ. διαιτησίας, μετακινήσεων, στελέχωσης κτλ), αλλά σε επίπεδο εφορίας, ΙΚΑ και των σχετικών οργανισμών ισχύουν τα ίδια δεδομένα και παράλληλα τα φιξ έσοδα (σ.σ. τηλεοπτικό, στοίχημα) δεν ξεπερνούν τις 300.000 ευρώ. Αυτόματα γίνεται εύκολα αντιληπτό τι και πώς…
Τώρα φτάσαμε στο συμπέρασμα, γιατί από τον ΠΑΣ Γιάννινα ξεκινήσαμε, σε οικονομικά καταλήξαμε.
Όλες οι πλην «μεγάλων» ομάδες για να συμμετέχουν για μεγάλο χρονικό διάστημα στη Super League και συνάμα να παρουσιάζονται ανταγωνιστικές (σ.σ. υπάρχουν και παραδείγματα όπου ορισμένες έκαναν για 2-3 σεζόν το «μπαμ» αλλά δεν κάλυπταν τις υποχρεώσεις τους και «έσκασαν»), χρειάζεται να έχουν στο «τιμόνι» έναν άνθρωπο που να «ματώνει» οικονομικά.
Σε διαφορετική περίπτωση το μέλλον τους προμηνύεται δυσοίωνο. Όχι επειδή προκύπτει ή εκείνος - ο οποιοσδήποτε ιδιοκτήτης - ή το χάος… αλλά γιατί με γνώμονα τα δεδομένα που επικρατούν αυτή είναι η σκληρή πραγματικότητα.
Όσο «σφιχτό» μπάτζετ και αν έχεις, οι ανάγκες της αγοράς «αναγκάζουν» μία αντίστοιχη ομάδα να «μπει» μέσα 1 και 1,5 εκατομμύριο ευρώ μίνιμουμ κάθε σεζόν. Ξέχωρα από τις όποιες επενδύσεις γίνονται σε εγκαταστάσεις - προπονητικό, γήπεδο κτλ - ή τα όποια «ανοίγματα» προκύπτουν στο αμιγώς αγωνιστικό κομμάτι.
Άλλο η κριτική... Άλλο το «φύγε»
Και για φινάλε τροφή για σκέψη…
Είναι διαφορετικό πράγμα η κριτική που πολλές φορές είναι καλοδεχούμενη και σε κάνει καλύτερο, από την πλήρη ισοπέδωση που συχνά εκφράζεται ως λαϊκό αίσθημα και πάνω στη στεναχώρια του αποτελέσματος.
Λάθη κάνουν και θα κάνουν όλοι, όταν όμως κάποιες φορές και μάλλον «ελαφρά τη καρδία» ζητάς την αποχώρηση του οποιοδήποτε ιδιοκτήτη που αποδεδειγμένα έχει αποδείξει πως προσφέρει, τότε ας έχεις κατά νου πως αυτό που θεωρείς τώρα δεδομένο – την παρουσία της αγαπημένης σου ομάδας στην ελίτ – πολύ εύκολα μπορεί να μετατραπεί σε μία γλυκιά ανάμνηση.
Φυσικά και κανένας σύλλογος δεν χάνεται και η ιστορία του δεν δύναται να εξαλειφθεί, όμως στην μπάλα δεν θα είναι πάντα βέβαιο πως θα έρχεται στην πόλη σου να παίζει η ΑΕΚ, ο Άρης, ο Ολυμπιακός, ο Παναθηναϊκός και ο ΠΑΟΚ, όλη δηλαδή η κατά αλφαβητική σειρά εγχώρια ελίτ.
Για να τους βλέπουμε επί σειρά ετών κάποιοι άνθρωποι – με τα σωστά και τα λάθη τους τα οποία μάλιστα ως επί το πλείστων εκείνοι πληρώνουν – σπαταλούν εκατομμύρια ευρώ από την προσωπική τους περιουσία. Και πιστέψτε μας, το βλέπετε και εσείς καθημερινά, δεν υπάρχουν πολλοί να έχουν για πολλά χρόνια clubs στα «σαλόνια» και να είναι κύριοι (με Κ κεφαλαίο) στις υποχρεώσεις τους.