Σίλβερ-Μπουένο
Ξεκινάμε με μια υπόθεση εργασίας: Εάν είχαμε τη δυνατότητα να γυρίσουμε το ρολόι του χρόνου 12 μήνες μπροστά πόσο πιθανό θεωρούμε να δούμε του χρόνου τέτοια εποχή μια λαμπρή τελετή έναρξης του ευρωπαϊκού ΝΒΑ;
Αντικειμενικά οι πιθανότητες αυτές είναι λιγοστές. Το ίδιο ακριβώς διάστημα ξέρουμε ήδη ότι οι 24 κορυφαίες ευρωπαϊκές ομάδες μπάσκετ θα παίζουν στην Ευρωλίγκα.
Προφανώς και το στοίχημα της εισόδου του ΝΒΑ στο ευρωπαϊκό μπάσκετ δεν είναι χαμένο αλλά μοιάζει πια να έχει λιγότερη λάμψη στην πράξη από ότι στις εξαγγελίες που μέχρι τώρα έχουν αποδειχθεί υπερβολικά αισιόδοξες.
Με βάση κάθε ρεαλιστική προσέγγιση που μπορούμε να κάνουμε σήμερα, στο καλύτερο δυνατό σενάριο το ΝΒΑ του χρόνου θα γίνει κομμάτι του σημερινού BCL και θα προσελκύσει ή θα συνυπάρξει για αρχή τουλάχιστον με ομάδες αυτού του αγωνιστικού και οικονομικού επιπέδου. Δεν είναι καταστροφή, το αντίθετο μάλλον είναι, αφού αν δεν υπήρχε η διέξοδος του BCL, η αυτόνομη είσοδος του ΝΒΑ στην Ευρώπη θα ήταν ήδη ένα χαμένο στοίχημα.
Το χαμένο όραμα του Στερν
Από το 1988 όταν οκτώ ομάδες με επικεφαλής την νυν Αρμάνι (και τότε Τρέισερ) Μιλάνου έκαναν μια ιστορική κίνηση διαμαρτυρίας κατά της σκληροπυρηνικής διακυβέρνησης του Μπόρισλαβ Στάνκοβιτς και της ΦΙΜΠΑ μέχρι το καλοκαίρι του 2005 για τον οραματιστή κομισάριο του ΝΒΑ Ντέιβιντ Στερν η επέκταση στην Ευρώπη ήταν και παρέμεινε ένας μεγάλος στόχος.
Δοκίμασε κάθε πιθανή μέθοδο ή φόρμουλα, αλλά δεν τα κατάφερε καταλήγοντας στους τελικούς του 2005 στο Ντιτρόιτ να βάλει τέλος στα οράματα επέκτασης και να εξαγγείλει –δίπλα δίπλα με τον Τζόρντι Μπερτομέου- την έναρξη της συνεργασίας με τη EuroLeague και την διεξαγωγή φιλικών αγώνων στην Ευρώπη. Από τότε μέχρι σήμερα κύλησαν δύο ολόκληρες δεκαετίες, στην ήπειρο μας η EuroLeague γιγαντώθηκε και συνεχίζει να μεγαλώνει και οι διάδοχοι του Στερν προσπαθούν εδώ και δύο χρόνια με τους λάθος τρόπους να βρουν τη δίοδο εισόδου στην Ευρώπη.
Η χθεσινή αναγγελία της EuroLeague για την πιθανή ένταξη 11 ακόμη ομάδων στα Κύπελλα της με τη μέθοδο του franchise και την ύπαρξη άλλων εννέα που περιμένουν τη σειρά τους ουσιαστικά τερματίζει τον ανταγωνισμό ένα χρόνο πριν την οριοθετημένη ημερομηνία έναρξης του Ευρωπαϊκού ΝΒΑ. Εκτός αν ο Ανταμ Σίλβερ και οι συνεργάτες του διαθέτουν ένα μαγικό ραβδί τύπου Χάρι Πότερ και μπορέσουν να δημιουργήσουν μέσα σε 12 μήνες καμιά 15αριά σούπερ ομάδες με έδρα στις ευρωπαϊκές μεγαλουπόλεις και τεράστια γήπεδα και προϋπολογισμούς δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ.
Το ΝΒΑ εδώ και δύο χρόνια μιλάει, αναλύει, προβλέπει, αλλά στην ουσία δεν προσφέρει οτιδήποτε χειροπιαστό στις κορυφαίες ευρωπαϊκές ομάδες. Η EuroLeague δεν μοίρασε ποτέ στους μετόχους της πακτωλούς εκατομμυρίων, αλλά έχει μια σταθερή ανοδική τροχιά και κυρίως όταν την προσέγγισε πριν από μια διετία το ΝΒΑ είπε όχι σε μια πρόταση που έμοιαζε με τις χάντρες που μοίρασε ο Κολόμβος όταν πάτησε την αμερικάνικη ήπειρο.
Οι πληροφορίες και τα ρεπορτάζ της εποχής που ουδέποτε διαψεύστηκαν λένε ότι το ΝΒΑ πρόσφερε 100 εκατομμύρια ευρώ στη EuroLeague για να αναλάβει το μάνατζμεντ της. Για να γίνουν οι αναγκαίες συγκρίσεις: Λίγους μήνες αργότερα, η BC United του Νίκου Σταθόπουλου (ιδιοκτήτη της Νοva, της Wind και αρκετών ακόμη ελληνικών εταιρειών) πρόσφερε για το 33% της Ευρωλίγκας περισσότερα από 300 εκατομμύρια ευρώ. Και αυτή η προσφορά δεν προκρίθηκε από τους μετόχους της λίγκας.
Τελευταία λύση η συνεργασία
Το ΝΒΑ μπορεί να διαθέτει την κορυφαία τεχνογνωσία σε επίπεδο αθλητικού μάρκετινγκ και να κλείνει επικερδείς συμφωνίες με σούπερ χορηγούς και τηλεοπτικά δίκτυα ή πλατφόρμες κολοσσούς, αλλά στην Ευρώπη πήρε χαμηλό βαθμό. Αποδείχθηκε ότι δεν ήξερε τη νοοτροπία των ιδιοκτητών των ομάδων που στην πλειοψηφία τους ενδιαφέρονται για χειροπιαστά νούμερα και εισπράξεις και όχι για προοπτικές ανάπτυξης.
Ως μια ευνοϊκή για το ΝΒΑ εξέλιξη στη θέση του CEO της EuroLeague είναι πλέον ο Ισπανός Τσους Μπουένο που έχει παρελθόν με το επαγγελματικό πρωτάθλημα, είναι παράγοντας ηπίων τόνων, άφθαρτος για την ώρα και μπορεί να λειτουργήσει ως μια γέφυρα.
Εάν το ΝΒΑ θέλει το 2027 ή κάποιο από τα επόμενα χρόνια να μπει ομαλά και να παίξει ρόλο leader στο ευρωπαϊκό μπάσκετ μπορεί να το κάνει μόνο σε συνεργασία με τη EuroLeague. Οτιδήποτε άλλο θα περάσει απαρατήρητο και θα έχει ελάχιστα εως μηδενικά οικονομικά οφέλη.
Πάλι καλά που αυτή τη στιγμή λειτουργεί ως μια θεσμική ασπίδα προστασίας η ΦΙΜΠΑ και δίνει ένα σταθερό έδαφος στο ΝΒΑ να πατήσει στην ήπειρο μας. Αλλά αυτό δεν είναι αρκετό αν το ίδιο το ΝΒΑ δεν αναγνωρίσει σωστά το πεδίο δράσης, τα δεδομένα που υπάρχουν, τους ανθρώπους με τους οποίους καλείται να ανταγωνιστεί ή να συνεργαστεί.
Και όταν υπάρχει το παρελθόν και η ουσιαστική αποτυχία του Στερν τότε οι οιωνοί απλά δεν είναι καλοί.