Βαλένθια: Έτσι κτίσθηκε το φετινό θαύμα της EuroLeague

Ο Δημήτρης Καρύδας γράφει για το μοντέλο της Βαλένθια που έκλεψε την παράσταση στη regular season της EuroLeague

Ανεξάρτητα του πως θα καταλήξει η σειρά των playoffs με τον Παναθηναϊκό και ποια από τις δύο ομάδες θα πάρει το εισιτήριο για το Final Four της Αθήνας ένα είναι το δεδομένο:
Η Ισπανική ομάδα αποτελεί τη μεγαλύτερη έκπληξη της σεζόν και αποτελεί ένα νέο μοντέλο διοίκησης, διαχείρισης, δημιουργίας ομάδας που δεν αποκλείεται να βρει πολλούς μιμητές στο μέλλον. Το μεγάλο ερωτηματικό βέβαια είναι πόσοι πραγματικά μπορούν να ακολουθήσουν αυτό το μοντέλο…

Ο πάμπλουτος ιδιοκτήτης

Ιδιοκτήτης είναι ο πολυεκατομμυριούχος Χουάν Ρόιγ που έδωσε και το όνομα του στη νέα αρένα του συλλόγου την οποία έκτισε με δικά του χρήματα και χωρίς κρατική συνεισφορά.
Ο Ρόιγ βρίσκεται στη λίστα του Forbes με τους πλουσιότερους ανθρώπους του κόσμου και η καθαρή αξία της προσωπικής του περιουσίας εκτιμάται ότι κυμαίνεται γύρω στα 6,5 με 7 δισεκατομμύρια ευρώ! Η περιουσία του προέρχεται από μι πηγή εσόδων. Τη μεγαλύτερη αλυσίδα σούπερ μάρκετ της χώρας, τη Μερκαντόνα, η αξία της οποίας υπολογίσθηκε το 2025 γύρω στα 42-45 δισεκατομμύρια ευρώ! Για να γίνει αντιληπτή η θέση της εταιρείας του Ρόιγ η δεύτερη σε τζίρο αλυσίδα σούπερ μάρκετ είναι τα Lidl με τζίρο πολύ χαμηλότερο (15-20 δισεκατομμύρια ευρώ). Είναι μέσα στην πεντάδα των πιο πλούσιων Ισπανών και του ανήκει το 50% της εταιρείας του, ενώ ένα ακόμη 30% ανήκει στη σύζυγο του Ορτάνσια.

Με κέρδη που σε ετήσια βάση αγγίζουν τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ ο 77χρονος Ρόιγ έχει τη δυνατότητα να βάλει πολύ και ζεστό χρήμα στην αγαπημένη του Βαλένθια αλλά δεν το κάνει! Από τα τέλη της δεκαετίας του ΄90 όταν εμφανίσθηκε στη διοίκηση της ομάδας και κατέθεσε την πρώτη οικονομική βοήθεια έχει χαράξει μια κοινή και σταθερή πορεία: Δίνει ένα στάνταρ ποσό κάθε χρόνο στην ομάδα και το μάνατζμεντ του συλλόγου καλύπτει τον υπόλοιπο προϋπολογισμό από τα έσοδα (τηλεόραση, σπόνσορες, εισιτήρια). Σύμφωνα με τα όσα είναι γνωστά φέτος έχει συνεισφέρει στην ομάδα 15-20 εκατομμύρια ευρώ που αντιπροσωπεύουν το 60-70% του συνολικού μπάτζετ.

Ο Ρόιγ δυνητικά μπορεί να συντηρήσει μια ομάδα με ετήσιο μπάτζετ 45 ή 50 εκατομμυρίων χωρίς να τον απασχολήσει ιδιαίτερα αλλά δεν το κάνει. Γιατί; Κανείς δεν το γνωρίζει.
Σύμφωνα με μια θεωρία που δημοσιεύθηκε το 2017 όταν η ομάδα κέρδισε το πρώτο και μοναδικό μέχρι τώρα πρωτάθλημα Ισπανίας στην ιστορία της ‘’ο Ρόιγ δεν θέλει η Βαλένθια να κερδίζει σταθερά τη Ρεάλ και τη Μπαρτσελόνα. Η πελατειακή βάση των επιχειρήσεων του είναι σε όλη την Ισπανία και οι σύμβουλοί του υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει λόγος –λόγω του μπάσκετ- να δημιουργήσει έχθρες’’! Ισως να είναι και έτσι…

Η δικαίωση του Μαρτίνεθ

O 64χρονος Πέδρο Μαρτίνεθ μπήκε στη φετινή χρονιά έχοντας στην πλάτη του μια μεγάλη καριέρα 36 χρόνων. Κι΄ όμως σε αυτή την τεράστια προπονητική διαδρομή στη διάρκεια της οποίας ο Μαρτίνεθ πέρασε από 13 διαφορετικές ομάδες και μάλιστα από τρεις φορές σε τρεις από αυτές (Μανρέσα, Μπασκόνια, Γκραν Κανάρια) ποτέ δεν κτύπησε το τηλέφωνο του από ένα κλαμπ τύπου Ρεάλ ή Μπαρτσελόνα. Όσες φορές δόθηκαν ευκαιρίες σε Ισπανούς προπονητές οι κορυφαίοι σύλλογοι τον προσπέρασαν. Ο μοναδικός που και σε αυτή την περίπτωση έδειξε…. όσφρηση λαγωνικού όπως συνήθως ήταν ο πρόεδρος της Μπασκόνια Χόρκε Κερεχέτα που τον κάλεσε σε τρεις διαφορετικές και μακρινές χρονικές περιόδους μεταξύ τους αλλά φανερά η σχέση δεν ‘’έδεσε’’. Χάρη στη Μπασκόνια όμως κατάφερε να κοουτσάρει κάτι λίγες φορές στην EuroLeague.

Τη σεζόν 2005-06 όταν διαδέχθηκε τον Ιβάνοβιτς, την περίοδο 2017-18 (καλύτερη του στην EuroLeague μέχρι φέτος με 12 νίκες και μια 11 η θέση για τους Βάσκους) και πάλι για λίγο τη σεζόν 2018-19. Στις δύο από τις τρεις περιπτώσεις απολύθηκε μάλιστα.

Στη Βαλένθια επέστρεψε το 2024, επτά χρόνια μετά τη θριαμβευτική και αναπάντεχη κατάκτηση του τίτλου του πρωταθλητή Ισπανίας σε μια σεζόν που μοιάζει πολύ με τη φετινή για τους ‘’πορτοκαλί’’! Χωρίς μεγάλες οικονομικές δυνατότητες άρχισε να κτίζει μια ομάδα σχεδόν από το μηδέν. Πήρε μαζί του από τη Μανρέσα τον Μπαντίο και ψάρεψε από άλλες ομάδες της Ισπανικής λίγκας τον Τέιλορ, τον Μοντέρο, τον Κοστέλο. Επίσης εμπιστεύθηκε τον Ντάριους Τόμπσον μετά από μια μέτρια χρονιά στην Εφές, τον Νιλ Σακό από τη Βιλερμπάν, τον Ομαρι Μουρ που είχε παίξει μια χρονιά στην Ευρώπη και τον Μπράξτον Κι από τη G-League και τα αζήτητα του ΝΒΑ που είχε παίξει 37 ματς σε 4 χρόνια. Όταν έφτασε το 2024 στη Βαλένθια ο Μαρτίνεθ από το σημερινό ρόστερ βρήκε μόνο τους Ρίβερς, Πραδίγια, Ντε Λα Ρέα και Λόπεζ- Αροστέγι.

Μια παλιά ιστορία και η σχέση με τον Σκαριόλο

Ο Μαρτίνεθ ξεκίνησε την προπονητική του καριέρα το 1989 σαν ασίσταντ του 90χρονου σήμερα Χερμπ Μπράουν, αδελφού του πολύ πιο γνωστού και Hall of Famer Λάρι Μπράουν.

Ο Χερμπ Μπράουν ήταν και παραμένει ένας σπουδαίος θεωρητικός της προπονητικής αλλά ποτέ δεν έμεινε στην ιστορία ως σπουδαίος κόουτς όπως ο αδελφός του. Δούλεψε μόνο τρεις σεζόν ως πρώτος προπονητής στο ΝΒΑ και τους Πίστονς (1975-1978), πολύ περισσότερα χρόνια ως ασίσταντ και το 1988 βρέθηκε στον πάγκο της Χουβεντούδ Μπανταλόνα με βοηθό τον Μαρτίνεθ. Τον Μάρτιο του 1990 ενώ ήταν σε εξέλιξη ο ημιτελικός γύρος του Κυπέλλου Κόρατς απολύθηκε την επόμενη του πρώτου αγώνα με τη Μπόσνα Σαράγιεβο! Το ματς είχε τελειώσει με ισοπαλία (90-90) και στη ρεβάνς τη Μπανταλόνα καθοδήγησε ο μόλις 29 ετών Πέδρο Μαρτίνεθ, Η Μπανταλόνα νίκησε 94-72 και πέρασε στον τελικό όπου κατέκτησε το τρόπαιο νικώντας δύο φορές τη Σκαβολίνι Πέζαρο. Για τη σημειολογία του πράγματος στον πάγκο της Σκαβολίνι καθόταν επίσης ένας πρωτάρης προπονητής, συνομήλικος του Μαρτίνεθ που έκανε απείρως μεγαλύτερη καριέρα: Ο νυν κόουτς της Ρεάλ Σέρτζιο Σκαριόλο!!! Ο Μαρτίνεθ έμεινε τελικά στην ιστορία ως ο νεότερος προπονητής που κατέκτησε Κύπελλο Ευρώπης σε συλλογικό επίπεδο…