Το «Χιλιόμετρα κάναμε πάλι» είναι στο DNA των οπαδών του ΠΑΟΚ

Για τους ΠΑΟΚτσήδες η αγάπη προς την ομάδα τους μετριέται σε χιλιόμετρα - Ο ΠΑΟΚ και ο συμβολισμοί του.

Το μόνο που με ένοιαζε να είμαστε μαζί, σε κάθε γήπεδο, σε όλη τη γη» είναι ένας χιλιοτραγουδισμένος στίχος των οπαδών του ΠΑΟΚ που δονεί την Τούμπα και κάθε γήπεδο στο οποίο αγωνίζονται αθλητές του club. Δεν είναι τυχαίος, ούτε και τραγουδιέται για να μεταδώσει κάποιου είδους εντυπωσιασμό. Προφανώς, για τους μη κοινωνούς της ΠΑΟΚτσήδικης κουλτούρας μοιάζει με μια «ποιητική» υπερβολή, όμως αυτό απέχει από την πραγματικότητα.

Ο ΠΑΟΚ και ο συμβολισμοί του

Πώς έφτασε η έννοια της «μετακίνησης» να είναι «χτυπημένη» στο ασπρόμαυρο DNA για παραπάνω από έναν αιώνα; Ιστορικά, συνδέεται άρρηκτα με τη μακρά πορεία των Ελλήνων προσφύγων από τα παράλια της Μικράς Ασίας, την Κωνσταντινούπολη και τον Πόντο προς την Ελλάδα. Αυτό είναι το πρώτο μάθημα ΠΑΟΚ -πες το «ΠΑΟΚ για αρχάριους» ή «ΠΑΟΚ 1.0», δεν έχει διαφορά. Αυτή η πορεία σηματοδοτεί την απαρχή της ιστορίας του συλλόγου και καθορίζει τη μενταλιτέ των οπαδών του.

Επιπροσθέτως, αυτή η μνήμη είναι που οριοθετεί και τις αξίες του συλλόγου: Τα εγγόνια των προσφύγων πρέπει να σφυρηλατούνται στις αξίες που φέρουν οι πρόγονοί τους: ακεραιότητα, ενσυναίσθηση, πίστη, σκληρή δουλειά. Έτσι, έχτισαν ξανά τις ζωές τους και τον ΠΑΟΚ οι πρόσφυγες που κατέφτασαν στην -τότε αφιλόξενη για εκείνους, Θεσσαλονίκη και τις γύρω περιοχές.

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, καθετί που στήνεται γύρω από την ομάδα από την ημέρα της ίδρυσής της, να φέρει την ιστορική μνήμη και να τιμά τον προσφυγικό κόσμο. Από τον Δικέφαλο Αετό του Βυζαντίου, ο οποίος ως έμβλημα του ΠΑΟΚ, έχει τα φτερά του κλειστά, δείγμα του πένθους για τις αλύτρωτες πατρίδες. Ακόμη και τα αντιθετικά χρώματά του club έχουν τη σημασία τους: το λευκό της ζωής και το μαύρο του πένθους.

«Πρωτάθλημα δεν παίρνουμε, στο Champions League δεν παίζουμε,

τον ΠΑΟΚ μας λατρεύουμε, για αυτό και ταξιδεύουμε».

«ΠΑΟΚ και ξερό ψωμί»

Συχνά οι οπαδοί του ΠΑΟΚ κερδίζουν τα εύσημα για τα ευρηματικά τους συνθήματα. Όπως μπορεί εύκολα να παρατηρήσει κανείς, το μοτίβο είναι επαναλαμβανόμενο. Στην ιστορία του, το club, δεν έχει να επιδείξει τα τρόπαια των ισχυρών της Αθήνας.

Όμως, «δεν γίνεσαι ΠΑΟΚ για να καμαρώνεις τίτλους» θα σου πει ο οποιοσδήποτε Θεσσαλονικιός. ΠΑΟΚ γίνεσαι για την ιδιαιτερότητα της κουλτούρας του. Δεν είσαι winner, είσαι μαχητής. Έχει τεράστια διαφορά και σε αυτό σημαντικό ρόλο παίζει ο ψυχισμός των κατοίκων της Βορείου Ελλάδος. «Φτωχομάνα» η Θεσσαλονίκη, βλέπεις, άλλες οι προτεραιότητες, με την πολυτέλεια της επιλογής να έρχεται τελευταία. Το «ΠΑΟΚ και ξερό ψωμί» είναι μια ατάκα που έλεγαν οι οπαδοί της ομάδας τη δεκαετία του 50. Ανέβαιναν στην Τούμπα ώρες πριν να ξεκινήσει το παιχνίδι, έχοντας λίγο ψωμί στην τσέπη. Μέχρι να αρχίσει το παιχνίδι, το ψωμί είχε ξεραθεί. Επιβίωση, τι άλλο;

Για αυτό και κάθε φορά που κάποιος, διαχρονικά, ανοίγει τη συζήτηση με το καυτό -για τους οπαδούς- θέμα, «τι κάνει ένα club να ονομάζεται μεγάλο;» υπάρχουν απαντήσεις κομμένες και ραμμένες στη… φανέλα του κάθε οπαδού. Για τους ΠΑΟΚτσήδες, δεν είναι απλά οι τίτλοι, αν έχει ποτέ υποβιβαστεί ή οτιδήποτε άλλο. Η απάντηση τους είναι «ο λαός του». Το «Fan Base» που θα έλεγε και ένας marketeer.

Αυτοί που μετακινούν πληθυσμούς

Κάποια στιγμή, μιλώντας με τον Θοδωρή Κουτσογιαννόπουλο, του ζήτησα να μου ορίσει τι είναι star στην εποχή των social media. «Star είναι εκείνος που μετακινεί πλήθη» θυμάμαι να μου λέει. «Εκείνος για τον οποίον θα σηκωθεί κανείς από τον καναπέ του, θα ντυθεί και θα τρέξει να τον δει».

Για τους ΠΑΟΚτσήδες η αγάπη μετριέται σε χιλιόμετρα, διόδια, κονβόι λεωφορείων.

«Χιλιόμετρα κάναμε πάλι, για τη μαστούρα μας την πιο μεγάλη

ΠΑΟΚ, εκδρομές, ναρκωτικά,

Έτσι μάθαμε από παιδιά».

Το… διάσημο τετράστιχο που τραγουδούν οι οπαδοί του ΠΑΟΚ φανερώνει αυτήν την ταυτοτική διάσταση. Ο ΠΑΟΚ είναι το «ναρκωτικό» τους, τον ακολουθούν παντού και «μαστουρώνουν» όταν τον βλέπουν στο γήπεδο. Έτσι έμαθαν από παιδιά. Για αυτό και φώναζαν μπροστά στο αυτοσχέδιο μνημείο που έφτιαξαν στην Τούμπα  «ΠΑΟΚ σ’ αγαπώ και όταν θα πεθάνω θέλω τον Δικέφαλο στον τάφο μου επάνω».

Ποιος αμφιβάλλει πως ένα από τα πρώτα συνθήματα που θα ακουστούν στον επόμενο αγώνα του ΠΑΟΚ (όχι σε αυτόν εναντίον της Λιόν) θα είναι το επίσης ευρηματικό «Οι εκδρομές δεν σταματάνε και τα μυαλά μας πάντα θα πονάνε»;

Δεν σταμάτησαν ούτε με το αυτοκινητικό δυστύχημα στα Τέμπη τον Οκτώβριο του 2001 (νεκροί οι Χαράλαμπος Ζαπουνίδης, Δημήτριος Ανδρεαδάκης, Χριστίνα Τζιόβα, Αναστάσιος Θέμελης, Γεώργιος Γκανάτσιος και Κυριάκος Λαζαρίδης), ούτε με τον θάνατο του Χρήστου Μπακόλα στη Λιβαδειά το 2017, ούτε με τον Νάσο Κωνσταντίνου την ίδια χρονιά.  Όλα νέα παιδιά.

«Η αγάπη τους για τον ΠΑΟΚ τους έφερε εδώ, τους άφησε εδώ και συνεχίζει παραπέρα» είναι αναγραμμένο στο μνημείο, στα Τέμπη. Την ίδια φράση έγραφαν χιλιάδες ομοϊδεάτες τους στο «αντίο» των παιδιών που χάθηκαν στη Ρουμανία. Μακάρι να είναι οι τελευταίοι για τους οποίους θρηνούμε, αφού οι εκδρομές δεν πρόκειται να σταματήσουν.

Είπαμε, για τους ΠΑΟΚτσήδες η αγάπη προς την ομάδα τους μετριέται σε χιλιόμετρα. Διόδια. Κοντινές και μακρινές «πινέζες» σε έναν χάρτη.