Ο GM της Φενέρμπαχτσε Ντέρια Γιανιέρ μιλά στο Sportal.gr για την ανανέωση του Σάρας, τη χημεία στα αποδυτήρια, τις υποθέσεις Νάιτζελ Χέιζ-Ντέιβις και Ομέρ Γιουρτσέβεν, αλλά και τις προϋποθέσεις που μπορούν να κρατήσουν τον τουρκικό σύλλογο στη EuroLeague ενώ ηχούν οι «σειρήνες» του NBA Europe.
Στα 40 του χρόνια, ο Ντέρια Γιανιέρ αποτελεί ένα από τα πιο ενδιαφέροντα διοικητικά πρόσωπα του σύγχρονου ευρωπαϊκού μπάσκετ. Μπορεί να κατέχει το πόστο του γενικού διευθυντή της Φενέρμπαχτσε, ωστόσο η διαδρομή του ξεκίνησε μέσα στο παρκέ.
Ο Τούρκος παράγοντας μπήκε στον κόσμο του μπάσκετ ακόμη ως μαθητής λυκείου, καταφέρνοντας να συνδυάσει την επαγγελματική καριέρα ως παίκτης με τις σπουδές του στα οικονομικά. Ένας σοβαρός τραυματισμός τον ανάγκασε να κλείσει νωρίς το κεφάλαιο της ενεργού δράσης, στα 27 του χρόνια, όμως η σχέση του με το άθλημα δεν διακόπηκε ποτέ. Μετά από μια σύντομη περίοδο επαγγελματικής αναζήτησης εκτός μπάσκετ, ο Γιανιέρ αποφάσισε να ακολουθήσει τη διοικητική πλευρά του αθλήματος.
Η πρώτη του μεγάλη ευκαιρία ήρθε ως general manager της Εσκίσεχιρ, πριν μετακινηθεί στην Τουρκική Ομοσπονδία Καλαθοσφαίρισης, όπου για τρία χρόνια υπηρέτησε ως διευθυντής πρωταθλημάτων. Το 2021 έκανε το μεγάλο βήμα προς την κορυφή του ευρωπαϊκού μπάσκετ, εντασσόμενος στη διοικητική δομή της Φενέρμπαχτσε.
Αρχικά εργάστηκε ως assistant GM δίπλα στον θρυλικό Μαουρίτσιο Γκεραρντίνι, πριν αναλάβει το 2022 τη θέση του επικεφαλής GM. Σε έναν σύλλογο με τεράστια βάση φιλάθλων και πολυαθλητική ταυτότητα, ο Γιανιέρ βρέθηκε αντιμέτωπος με την πρόκληση να επαναφέρει τη μπασκετική ομάδα σε τροχιά επιτυχιών, επιχειρώντας να συνδυάσει αγωνιστική σταθερότητα με οικονομική βιωσιμότητα και δημιουργώντας μια δομή που φιλοδοξεί να έχει λόγο στο μέλλον του ευρωπαϊκού μπάσκετ.
Στη συνέντευξή του στο Sportal.gr, ο Γιανιέρ μιλά για τη φιλοσοφία του στα αποδυτήρια και τη συνεργασία με τον Σαρούνας Γιασικεβίτσιους, την προσπάθεια της Φενέρ να «επαναπατρίσει» τον Νάιτζελ Χέιζ-Ντέιβις, τα δικαιώματα του Ομέρ Γιουρτσέβεν, αλλά και τις προκλήσεις του σύγχρονου ευρωπαϊκού μπάσκετ. Παράλληλα αναλύει ζητήματα οικονομικής βιωσιμότητας, Financial Fair Play και τη στρατηγική θέση του συλλόγου EuroLeague, την ώρα που στο βάθος ακούγονται ολοένα και πιο έντονα οι «σειρήνες» του NBA Europe.
Ολόκληρο το κείμενο της συνέντευξης είναι διαθέσιμο και στα αγγλικά. Για να το διάβασετε, μπορείτε να πατήσετε σε αυτόν τον σύνδεσμο.
Ο «ταπεινός» Σάρας και οι μεταγραφικές αποφάσεις
Ο πρόεδρος της Παρί, Ντέιβιντ Καν, μου είπε πρόσφατα ότι το να βλέπεις τον Σαρούνας Γιασικεβίτσιους να κοουτσάρει «αξίζει από μόνο του το εισιτήριο», λόγω της συναισθηματικής του έντασης. Από τη δική σας οπτική ως GM, τι κάνει τόσο συναρπαστικούς για παρακολούθηση αυτή τη στιγμή τόσο τον Σάρας όσο και αυτή την ομάδα της Φενέρμπαχτσε;
Θυμάμαι ότι το είχα πει αυτό πριν από περισσότερο από έναν χρόνο, πριν ακόμη υπάρξουν τα ιστορικά αποτελέσματα της περσινής χρονιάς, ότι για μένα ο Σάρας είναι αυτή τη στιγμή ο καλύτερος προπονητής στην Ευρώπη. Δεν το είπα απλώς επειδή μου αρέσει να δουλεύω μαζί του και τον συμπαθώ ως άνθρωπο, αλλά επειδή είδα τις αξίες που εκπροσωπεί, το ασύγκριτο πάθος που έχει για αυτό το επάγγελμα και, το πιο σημαντικό, την ασταμάτητη πείνα μέρα και νύχτα και την ταπεινότητα που έχει απέναντι στο ίδιο το παιχνίδι.
Όταν έχεις αυτές τις ποιότητες και φυσικά όταν μπορείς να συμπληρώσεις το πακέτο και με το τεχνικό κομμάτι, αργά ή γρήγορα θα πετύχεις τους στόχους σου. Όσον αφορά την ομάδα, πιστεύω ότι έχουμε ένα πολύ ταλαντούχο σύνολο, αλλά για εμάς η προτεραιότητα είναι πάντα να υπάρχει καλή ισορροπία μέσα στα αποδυτήρια και υγιής χημεία. Μπορώ να πω ότι αυτό έχει αποδώσει τις τελευταίες σεζόν και ελπίζω ότι θα μας βοηθήσει να πετύχουμε τα αποτελέσματα που θέλουμε στο τέλος της τρέχουσας χρονιάς.
Πόσο δύσκολο ήταν να πείσετε τον Σάρας να δεσμευτεί σε ένα νέο πολυετές συμβόλαιο; Ήταν η συνέχεια το καθοριστικό στοιχείο ή χρειάστηκε να παρουσιάσετε ένα ευρύτερο μακροπρόθεσμο αγωνιστικό όραμα;
Το μπάσκετ είναι προφανώς ένα μεγάλο κομμάτι της ζωής μας, αλλά δεν είναι τα πάντα. Όλοι έχουμε προσωπικές ζωές, οικογένειες και προσωπικούς επαγγελματικούς στόχους. Όταν λοιπόν μιλάς για τη διαμόρφωση του μέλλοντος, είναι πάντα μια συνολική προσέγγιση και μια συζήτηση 360 μοιρών.
Αλλά, με λίγα λόγια, ένας προπονητής όπως ο Σάρας Γιασικεβίτσιους θέλει πάντα να βλέπει σταθερότητα από την πλευρά του συλλόγου πριν δεσμευτεί για το μέλλον του, και ο πρόεδρός μας κατάφερε να του τη διασφαλίσει. Στο τέλος συμφωνήσαμε να επεκτείνουμε το συμβόλαιο και θα δούμε τι θα φέρει το μέλλον για όλους μας.
Οι αφίξεις του Κρις Σίλβα και του Νάντο Ντε Κολό αντιπροσώπευαν δύο πολύ διαφορετικά είδη στοιχημάτων στο ρόστερ: το ένα βασισμένο στην αθλητικότητα και τις προοπτικές, το άλλο στην εμπειρία και την ηγεσία. Ποια ήταν η στρατηγική σκέψη πίσω από αυτές τις κινήσεις;
Το τρέχον φορμάτ της EuroLeague είναι εξαιρετικά απαιτητικό και δύσκολο από πολλές πλευρές. Πέρα από αυτό, υπάρχουν και οι εγχώριες διοργανώσεις και οι εθνικές ομάδες. Με όλα αυτά, είναι πιο δύσκολο από ποτέ να προβλέψεις τι είδους προβλήματα θα αντιμετωπίσεις στη διάρκεια της σεζόν. Πέρσι αποφασίσαμε ότι χρειαζόμασταν έναν βετεράνο σκόρερ όπως ο Έρικ ΜακΚόλουμ και έγινε ένας από τους βασικούς παίκτες για την επιτυχία μας.
Και φέτος αποφασίσαμε να προσθέσουμε δύο παίκτες, όπως είπες, τον Κρις και τον Νάντο. Δεν χρειάζεται να πούμε πολλά για τον Νάντο, καθώς είναι ένας από τους εν ενεργεία θρύλους της EuroLeague και είχα ήδη δουλέψει μαζί του την πρώτη μου χρονιά στον σύλλογο. Η διαδικασία για να τον φέρουμε δεν ήταν απλή, αλλά στο τέλος ξέραμε ότι άξιζε να προσπαθήσουμε.
Ο Κρις ήταν ένας παίκτης που παρακολουθούσαμε εδώ και καιρό, αλλά μέχρι τότε δεν είχαμε «πατήσει τη σκανδάλη». Εκείνη τη στιγμή αποφασίσαμε ότι η ομάδα θα μπορούσε να ωφεληθεί από τα χαρακτηριστικά του και τον φέραμε. Δυστυχώς, μετά από λίγα παιχνίδια είχε έναν σοβαρό τραυματισμό, αλλά πρόσφατα επέστρεψε. Ξέρω ότι και οι δύο προσαρμόστηκαν πολύ γρήγορα στη χημεία μας και ελπίζω ότι θα μας βοηθήσουν να φτάσουμε στους στόχους μας στο τέλος της σεζόν.
Όταν υπογράφετε παίκτες με ισχυρή ατομική ταυτότητα ή μεγάλη καριέρα, όπως ο Ντε Κολό, σε ποιο ποσοστό η αξιολόγηση αφορά το αγωνιστικό «ταίριασμα» και πόσο τη χημεία στα αποδυτήρια και την προσαρμογή;
Όπως ανέφερα, πάντα βάζουμε τη χημεία της ομάδας πάνω απ’ όλα. Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι δεν χρειάζεσαι ταλέντο ή εμπειρία. Είναι μια ισορροπία όλων αυτών. Και φυσικά άλλο πράγμα είναι να σχεδιάζεις τα πάντα στα χαρτιά και άλλο να κάνεις όλα τα απαραίτητα πράγματα μέσα και έξω από το γήπεδο για να λειτουργήσει. Γι’ αυτό στη δουλειά μας δεν υπάρχει άσπρο και μαύρο. Σε αυτή την περίπτωση ο Νάντο θα μπορούσε να ήταν μια λάθος κίνηση για μια άλλη ομάδα ή ένα άλλο περιβάλλον, αλλά εμείς πιστεύαμε ότι είναι το σωστό «ταίριασμα» για εμάς. Ελπίζω λοιπόν ότι θα αποδειχθεί πως είχαμε δίκιο όταν κοιτάξουμε πίσω στο μέλλον.
Ποια μεταγραφή σάς δίδαξε τα περισσότερα για το χτίσιμο ενός ρόστερ;
Δεν νομίζω ότι μπορώ να ονομάσω μια συγκεκριμένη κίνηση. Όπως είπα και πριν, η ομορφιά της δουλειάς μας είναι ότι οι αποφάσεις δεν έχουν — ή δεν πρέπει να έχουν — «γωνίες». Με άλλα λόγια, είμαι εντελώς αντίθετος με την αντίληψη ότι μπορείς να πεις πως κάτι είναι σωστό ή λάθος στον κόσμο του αθλητισμού.
Βρισκόμαστε σε μια δουλειά γεμάτη συναισθήματα και καθημερινούς παράγοντες. Γι’ αυτό κάτι που αξιολογείς ως εξαιρετικό αυτή τη στιγμή μπορεί στο μέλλον να φαίνεται τρομερά κακό σε ένα διαφορετικό περιβάλλον, ή το αντίστροφο. Είναι μια τεράστια θάλασσα συνεχούς εμπειρίας όπου μπορεί να χρειαστεί να κωπηλατήσεις προς διαφορετική κατεύθυνση ανά πάσα στιγμή. Για μένα το κλειδί είναι να είσαι ευέλικτος και ανοιχτόμυαλος.
Μπιμπέροβιτς, Αταμάν & τουρκικό μπάσκετ
Πρόσφατα ο Εργκίν Αταμάν επαίνεσε δημόσια τον Τάρικ Μπιμπέροβιτς, λέγοντας ότι είναι πλέον «ένας από τους καλύτερους παίκτες της EuroLeague» και ότι σύντομα περιμένει να αγωνίζεται ως Τούρκος διεθνής. Αντικατοπτρίζει αυτή η δήλωση μια εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ Φενέρμπαχτσε και Αταμάν;
Πρώτα απ’ όλα, ο Τάρικ είναι ένα τεράστιο κεφάλαιο για το τουρκικό μπάσκετ. Αφήνοντας στην άκρη την εξέλιξή του ως παίκτη και όσα κάνει στο γήπεδο, το αίσθημα του ανήκειν που έχει τόσο προς τη Φενέρμπαχτσε όσο και προς την Τουρκία είναι απίστευτο. Είμαι λοιπόν σίγουρος ότι θα συνεχίσει να προσφέρει στο υψηλότερο επίπεδο στο τουρκικό μπάσκετ και, όπως είπε ο Αταμάν, ελπίζω σύντομα ως κανονικός Τούρκος παίκτης και όχι ως «νατουραλιζέ».
Πριν από τα παράθυρα των εθνικών ομάδων είχε έναν τραυματισμό στον ώμο στον ημιτελικό του Κυπέλλου και οι γιατροί στην πραγματικότητα του συνέστησαν να ξεκουραστεί τουλάχιστον μία εβδομάδα. Όμως, όπως είπα, το αίσθημα του ανήκειν που έχει είναι στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο και έτσι ήθελε να παίξει και στα παιχνίδια μας και στα παιχνίδια της εθνικής ομάδας. Φυσικά είχαμε διάλογο με τους ανθρώπους της ομοσπονδίας και με τη συνεργασία τους, όπως πάντα, προσπαθήσαμε να διαχειριστούμε την κατάσταση με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Στο τέλος είμαι πολύ χαρούμενος που η Τουρκία κέρδισε και τα δύο παιχνίδια και ο Τάρικ είχε μεγάλη συμβολή.
Από την πλευρά του συλλόγου, έχει υπάρξει συνειδητή προσπάθεια να μειωθούν οι εντάσεις και να υπάρξει πιο συνεργατική σχέση στο τουρκικό μπάσκετ;
Δούλεψα τρία χρόνια στην ομοσπονδία και εξακολουθώ να έχω εξαιρετικές σχέσεις και μεγάλο σεβασμό για όλους εκεί, ξεκινώντας από τον πρόεδρο Χινταγέτ Τούρκογλου. Είμαστε λοιπόν σε στενή επαφή και πάντα προσπαθούμε να βρίσκουμε λύσεις δίνοντας προτεραιότητα στο καλό του τουρκικού μπάσκετ.
Δυστυχώς, άσχημα πράγματα μπορούν πάντα να συμβούν στον χώρο μας, καθώς λειτουργούμε συνεχώς υπό μεγάλη πίεση και όσα κάνουμε επηρεάζουν άμεσα τεράστιο αριθμό ανθρώπων. Προφανώς, το παρελθόν είναι παρελθόν και ελπίζω στο μέλλον όσα κάνουμε από όλες τις πλευρές να βοηθούν μόνο στο να χτίζονται θετικές καταστάσεις.
Πόσο σημαντικός είναι ο διάλογος μεταξύ μεγάλων προσωπικοτήτων του τουρκικού μπάσκετ;
Ως επαγγελματίας του αθλητισμού, νιώθω πάντα την ευθύνη πρώτα να προστατεύω τα δικαιώματα του οργανισμού για τον οποίο εργάζομαι και στη συνέχεια να υπηρετώ το καλό του μπάσκετ στη χώρα μου και στην Ευρώπη. Με αυτό δεδομένο, ναι, φυσικά όλοι έχουμε ευθύνη για τους διαλόγους που γίνονται μεταξύ όλων των πλευρών. Μπορώ να πω ότι το τουρκικό μπάσκετ βρίσκεται στη σωστή κατεύθυνση και αρχίζει να ανακτά τη δυναμική που είχε χάσει πρόσφατα.
Δικαιώματα του Ομέρ Γιουρτσέβεν
Αν ο Ομέρ Γιουρτσέβεν επιστρέψει στην Τουρκία, τα δικαιώματά του ανήκουν ακόμη στη Φενέρμπαχτσε;
Ναι, αυτό είναι σωστό. Υπάρχει μια τέτοια ρήτρα στους κανονισμούς της ομοσπονδίας εδώ και πολύ καιρό, η οποία ουσιαστικά προστατεύει τους συλλόγους που επενδύουν στα προγράμματα ανάπτυξης νέων παικτών. Σήμερα, με την εισαγωγή του NIL στη ζωή μας, όχι μόνο σε επίπεδο τοπικών ομοσπονδιών αλλά γενικά, έχουμε ακόμη μεγαλύτερη ευθύνη να σκεφτούμε αυτό το ζήτημα και να βρούμε λύσεις ώστε να προστατεύονται όλες οι πλευρές.
Πώς λειτουργεί πρακτικά αυτός ο μηχανισμός;
Θα χρειαστούν την έγκριση της Φενέρμπαχτσε. Από μια άλλη οπτική, αν ο Ομέρ έρθει και παίξει κάποια στιγμή στη Φενέρμπαχτσε, από εκείνη τη στιγμή και μετά αυτή η ρήτρα δεν θα ισχύει πλέον.
Υπόθεση Νάιτζελ Χέιζ-Ντέιβις
Ο Νάιτζελ Χέιζ-Ντέιβις είπε ότι «η σελίδα της Φενέρμπαχτσε έχει κλείσει». Τι συνέβη στις διαπραγματεύσεις με την πλευρά του;
Όπως έχω πει πολλές φορές στο παρελθόν, ο Νάιτζελ είναι ένας από τους καλύτερους επαγγελματίες με τους οποίους έχω συνεργαστεί και είχε μια τεράστια πορεία μαζί μας. Με όλα τα πάνω και τα κάτω και όλα τα διαφορετικά συναισθήματα στη διαδρομή, αυτός ο σύλλογος του έδωσε την ευκαιρία να εξελιχθεί σε παίκτη κορυφαίου επιπέδου και εκείνος ανταπέδωσε δίνοντας τα πάντα και αποτελώντας βασικό παράγοντα της ιστορικής μας επιτυχίας πέρσι. Σέβομαι πλήρως την οπτική και την απόφασή του. Τόσο απλά. Και του εύχομαι τα καλύτερα για τη συνέχεια της καριέρας του.
Μιλήσατε προσωπικά μαζί του για πιθανή επιστροφή;
Αυτή τη στιγμή παίζει σε άλλη ομάδα, οπότε δεν νομίζω ότι έχει νόημα να κάνουμε πολλές υποθέσεις. Όταν αποφάσισε να επιστρέψει, παρουσιάσαμε σε εκείνον και στον ατζέντη του τι μπορούσαμε να κάνουμε στο πλαίσιο των δυνατοτήτων μας και, λαμβάνοντας υπόψη όλους τους παράγοντες, πήρε την απόφασή του. Όπως είπα και για την απόφαση του Σάρας στην ανανέωση του συμβολαίου του, κάθε επαγγελματίας έχει προσωπική ζωή και προσωπικούς στόχους. Πρέπει απλώς να σεβόμαστε τις αποφάσεις όλων και να προχωράμε.
Πώς αποφασίζετε πότε ένας επιτυχημένος κύκλος με έναν παίκτη πρέπει να τελειώσει;
Είναι μια πολύ δύσκολη κατάσταση και πιθανότατα ένα από τα πιο δύσκολα ζητήματα που αντιμετωπίζεις ως διοικητικό στέλεχος. Μπορώ εύκολα να πω ότι η διαχείριση της επιτυχίας είναι πολύ πιο δύσκολη από το αντίθετο. Με τα χρόνια, όλοι οι επαγγελματίες χτίζουν ισχυρούς δεσμούς μεταξύ τους, αλλά και με τους φιλάθλους.
Όταν πετυχαίνεις τους στόχους σου, φυσικά όλοι περιμένουν να αυξηθεί η αξία τους και αυτό συμβαίνει αυτόματα, με άλλους συλλόγους να κυνηγούν παίκτες, προπονητές, μέλη του σταφ κ.λπ. Η διαχείριση αυτής της κατάστασης μπορεί να γίνει πολύ δαπανηρή και στις δύο περιπτώσεις: είτε αν αποφασίσεις να κρατήσεις το σύνολο και να πληρώσεις μεγαλύτερα ποσά είτε αν αποφασίσεις να αφήσεις κάποιους να φύγουν και πιθανόν να το μετανιώσεις στο μέλλον. Άρα, και πάλι, δεν υπάρχει άσπρο και μαύρο ούτε κάποια ξεκάθαρη συνταγή. Πρέπει να αξιολογήσεις τη στιγμή λαμβάνοντας υπόψη όλους τους πιθανούς παράγοντες, να πάρεις αποφάσεις και να συνεχίσεις χωρίς να κοιτάς πίσω.
«Τα αποδυτήρια είναι σαν το υπνοδωμάτιο»
Έχετε πει ότι όσο λιγότερες ατομικές συναντήσεις έχετε με παίκτες μέσα στη σεζόν, τόσο καλύτερα πηγαίνουν τα πράγματα. Πώς ισορροπείτε ανάμεσα στο να είστε αρκετά κοντά ώστε να ηγείστε, χωρίς να παρεμβαίνετε στα αποδυτήρια;
Δεν ισχυρίζομαι ότι αυτό είναι καλό ή κακό, αλλά είναι το στυλ μου και ο τρόπος που μου αρέσει να λειτουργώ. Ξέρω ότι άλλοι general managers ή αθλητικοί διευθυντές μπορεί να έχουν διαφορετικές προσεγγίσεις, οπότε δεν κριτικάρω καμία από αυτές.
Ακόμη και την εποχή που ήμουν παίκτης, πάντα πίστευα ότι τα αποδυτήρια είναι σαν το υπνοδωμάτιο. Πρέπει να νιώθεις 100% άνετα και ασφαλής εκεί, τόσο στις καλές όσο και στις κακές μέρες. Και αυτό αφορά τόσο τους παίκτες όσο και τους προπονητές. Είναι ο δικός τους χώρος και ο προπονητής πρέπει να είναι ο μοναδικός «αρχηγός» εκεί, χωρίς δικαιολογίες ή περιθώρια διαφυγής για τους παίκτες.
Γι’ αυτό προτιμώ απλώς να μένω έξω και να παρατηρώ από απόσταση. Όλοι γνωρίζουν ότι η πόρτα του γραφείου μου είναι πάντα ανοιχτή και όλοι είναι πάντα ευπρόσδεκτοι για οποιοδήποτε θέμα χρειάζονται στήριξη ή καθοδήγηση. Επίσης, ο προπονητής γνωρίζει πάντα ότι θα είμαι εκεί για εκείνον στα αποδυτήρια αν χρειαστεί τη βοήθειά μου σε οτιδήποτε.
Αν όλα λειτουργούν σωστά, δεν υπάρχει λόγος να παρέμβω και η σκηνή ανήκει πάντα σε εκείνους για να λάμψουν.
Επιβλέπετε τόσο το αγωνιστικό κομμάτι όσο και τη διοικητική/επιχειρηματική λειτουργία — κάτι που γίνεται όλο και πιο σπάνιο στους συλλόγους της EuroLeague. Είναι βιώσιμο αυτό το μοντέλο μακροπρόθεσμα ή χρειάζεται μεγαλύτερη εξειδίκευση ρόλων στο ευρωπαϊκό μπάσκετ;
Πιστεύω ότι όλα εξαρτώνται από τους ανθρώπους. Θεωρώ ότι οι ξεκάθαροι ρόλοι και η λογοδοσία εξακολουθούν να αποτελούν τον καλύτερο δυνατό τρόπο λειτουργίας.
Αν μπορείς να βρεις το σωστό άτομο για να επιβλέπει και τα δύο, για μένα αυτό είναι το ιδανικό μοντέλο. Αυτό δεν σημαίνει ότι μέσα στη δομή δεν θα υπάρχουν υψηλού επιπέδου επαγγελματίες που δουλεύουν και στα δύο τμήματα.
Όμως το να αναλαμβάνει κάποιος ευθύνη και να είναι έτοιμος να βγει μπροστά ως άτομο στις δύσκολες στιγμές είναι κρίσιμο. Και εκεί είναι που η ύπαρξη δύο «κεφαλών» μπορεί να δημιουργήσει επιπλοκές.
Μπάτζετ, έσοδα και FFP
Έχετε πει ότι η Φενέρμπαχτσε αποτελεί πλέον πρότυπο οργανισμού στην Ευρώπη όσον αφορά το in-arena entertainment που χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από χορηγούς. Πιστεύετε ότι οι ομάδες της EuroLeague εξακολουθούν να σκέφτονται την παραγωγή εσόδων με παρωχημένο τρόπο;
Με βάση τον τωρινό μου ρόλο, μπορώ να μιλήσω μόνο εκ μέρους του συλλόγου μου. Όταν ξεκινώ σε μια νέα θέση, πάντα ζητώ από τους ανωτέρους μου — στη συγκεκριμένη περίπτωση από τον πρόεδρο του τμήματος και τον πρόεδρο του συλλόγου — να μου θέσουν ξεκάθαρους στόχους.
Πριν από πέντε χρόνια, όταν μου προσφέρθηκε αυτή η πρόκληση, ο ξεκάθαρος στόχος ήταν να δημιουργηθεί ένα σύστημα όπου η ομάδα θα είναι σταθερά διεκδικήτρια του Final Four και θα παίζει για τη νίκη, ενώ ταυτόχρονα το τμήμα θα γίνει οικονομικά βιώσιμο.
Φυσικά αυτό περιλαμβάνει πολλές επιμέρους δράσεις, όπως το entertainment στο γήπεδο, ψηφιακά projects εσόδων κ.τλ. Συνοψίζοντας, σήμερα — αφήνοντας στην άκρη το αγωνιστικό κομμάτι που μπορεί να αξιολογήσει ο καθένας — είμαι χαρούμενος που μπορώ να πω ότι στο τέλος της σεζόν θα φτάσουμε σχεδόν σε οικονομικό ισοσκελισμό.
Δίνω όλα τα εύσημα πρώτα στους δύο προέδρους του συλλόγου, με τους οποίους είχα την τιμή να συνεργαστώ αυτά τα πέντε χρόνια, μετά στους δύο προέδρους του τμήματος, στους υπαλλήλους του συλλόγου που μας στηρίζουν συνεχώς και τέλος στους ανθρώπους του γραφείου που δουλεύουν μαζί μου 24/7 για να συμβεί αυτό.
Πρόσφατη έρευνα του BasketNews κατατάσσει τη Φενέρμπαχτσε 7η σε έξοδα για μισθούς παικτών στη EuroLeague, όμως η ομάδα βρίσκεται αγωνιστικά στην κορυφή. Αμφισβητεί αυτό την ιδέα ότι η επιτυχία στην Ευρώπη βασίζεται κυρίως στο budget;
Πρέπει να αποδεχτούμε ότι η οικονομική δυνατότητα παίζει σημαντικό ρόλο. Αν δεν διαθέτεις συγκεκριμένες δυνάμεις, είναι πολύ δύσκολο να ανταγωνιστείς στο σημερινό περιβάλλον.
Παρόλα αυτά, δεν είναι το μοναδικό σημαντικό στοιχείο. Όπως αναφέραμε και προηγουμένως, είναι ακόμη δυνατό να βρεις τον δρόμο προς την επιτυχία αν έχεις τον σωστό προπονητή, τη σωστή ομάδα παικτών και έναν υγιή οργανισμό.
Παναθηναϊκός και Ολυμπιακός διαθέτουν από τα μεγαλύτερα payroll της λίγκας. Πιστεύετε ότι το ευρωπαϊκό μπάσκετ μπαίνει σε μια μη βιώσιμη κούρσα δαπανών;
Είναι ένα δίλημμα. Από τη μία θέλεις η «πίτα» να μεγαλώσει, αλλά από την άλλη όταν μεγαλώνει η επιχειρηματική δραστηριότητα και το μεγαλύτερο μέρος των επιπλέον εσόδων πηγαίνει σε παίκτες και agents, τότε πρέπει να σταματήσεις και να αρχίσεις να αμφισβητείς τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα.
Είναι απλοί κανόνες αγοράς: λιγότεροι έμπειροι και ποιοτικοί παίκτες, μεγαλύτερη ζήτηση, άρα αυξανόμενες τιμές. Επομένως είτε πρέπει να βρούμε τρόπο να αυξήσουμε τον αριθμό ποιοτικών παικτών στο οικοσύστημα είτε να ελέγξουμε τη ζήτησή μας.
Οι φωνές για οικονομική διαφάνεια και δημοσιοποίηση συμβολαίων έχουν πληθύνει. Θα υποστήριζε η Φενέρμπαχτσε αυστηρότερο Financial Fair Play, όπως πρόσφατα πρότεινε και ο Ντέιβιντ Καν;
Είναι ακόμη ένα ζήτημα όπου χρειάζεται ισορροπία. Είμαστε και θα είμαστε πάντα υπέρ ενός δίκαιου συστήματος Financial Fair Play. Από την άλλη, όμως, πρέπει να κατανοούμε πώς λειτουργεί η αγορά και τις πραγματικότητες που τη συνοδεύουν.
Οι σύλλογοι πρέπει σίγουρα να γίνουν πιο έξυπνοι, αλλά ταυτόχρονα το ευρωπαϊκό μπάσκετ πρέπει να παραμείνει ανταγωνιστικό.
Έχετε ασκήσει έντονη κριτική στο μοντέλο διανομής εσόδων της EuroLeague, χαρακτηρίζοντάς το ξεπερασμένο και άδικο. Ποιες αλλαγές πρέπει να γίνουν;
Δεν θα συνέδεα άμεσα το θέμα της διανομής εσόδων με τη μακροπρόθεσμη δέσμευσή μας. Θέσαμε αυτή την ανησυχία πριν από περίπου 18 μήνες, όταν το ζήτημα των αδειών δεν είχε ακόμη τεθεί.
Πιστεύουμε έντονα ότι μια σύγχρονη εταιρεία όπως η EuroLeague πρέπει να επανεξετάσει το μοντέλο διακυβέρνησης — δηλαδή τον τρόπο λήψης σημαντικών αποφάσεων στο διοικητικό συμβούλιο — καθώς και το μοντέλο διανομής εσόδων, αν ο πραγματικός στόχος είναι η ανάπτυξη και η μετατροπή σε παγκόσμιο brand.
Υπάρχει πρόθεση αλλαγών στη διακυβέρνηση, αλλά μέχρι σήμερα δεν έχουμε δει συγκεκριμένη πρόταση για αλλαγή στη διανομή εσόδων. Είναι κρίσιμο ζήτημα, τόσο για τον σεβασμό των ομάδων με άδεια όσο και για τη δικαιοσύνη απέναντι στις υπόλοιπες ομάδες καθώς προσπαθούμε να αναπτύξουμε τη διοργάνωση.
Όσο ευαίσθητο κι αν είναι ένα θέμα, πιστεύουμε ότι πρέπει να έχουμε την ωριμότητα να συζητάμε τα πάντα σε επίπεδο διοικητικού συμβουλίου και να λαμβάνουμε αποφάσεις για το μακροπρόθεσμο καλό του οργανισμού.
Διακυβέρνηση EuroLeague & αβεβαιότητα αδειών
Δέκα μέτοχοι έχουν ήδη δεσμευτεί για επέκταση των αδειών τύπου Α, ενώ η Φενέρμπαχτσε όχι. Γιατί;
Δεν θέλω να κάνω πολλές εικασίες, καθώς όλα εξετάζονται σε επίπεδο συμβουλίου και υπάρχει νομική βάση σε κάθε διαδικασία. Μπορώ όμως να πω ότι η θέση της Φενέρμπαχτσε ήταν πάντα να δημιουργείται ενότητα μεταξύ όλων των εμπλεκομένων και, σε αυτές τις δύσκολες στιγμές, να βρεθεί η καλύτερη δυνατή λύση για τη μέγιστη ανάπτυξη του ευρωπαϊκού μπάσκετ.
Σε προσωπικό επίπεδο, ελπίζω σύντομα να λυθούν τα ζητήματα ώστε να μιλάμε αποκλειστικά για ανάπτυξη.
Ο πρώην CEO της EuroLeague, Παούλιους Μοτιεγιούνας, είπε ότι η αβεβαιότητα δημιουργεί αστάθεια. Είναι πίεση από τη λίγκα ή ευρύτερο δομικό ζήτημα;
Πρώτα απ’ όλα θέλω να ευχαριστήσω τον Παούλιους για τη δουλειά του σε μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο. Κατά τη διάρκεια της θητείας του συνεργαστήκαμε στενά και η Φενέρμπαχτσε στήριζε πάντα ό,τι ήταν καλύτερο για το μέλλον της εταιρείας και του ευρωπαϊκού μπάσκετ.
Παρ’ όλα αυτά, όλοι πρέπει να αναγνωρίσουμε τη χρονική στιγμή στην οποία βρισκόμαστε και την ευθύνη για το τι πρέπει να φέρει το επόμενο κεφάλαιο.
Ποια είναι η πρώτη σας εντύπωση από τον Τσους Μπουένο;
Του εύχομαι τα καλύτερα, καθώς ανέλαβε σε δύσκολη περίοδο. Είναι πολύ καλά δικτυωμένος και πιστεύω ότι με την εμπειρία του θα βρει την καλύτερη λύση.
NBA Europe & το μέλλον του μπάσκετ
Πιστεύετε ότι μπορεί να υπάρξει συνεργασία EuroLeague και NBA Europe;
Θέλω να πιστεύω πως ναι. Το NBA είναι ένα τεράστιο brand και το βλέπω περισσότερο ως ευκαιρία παρά ως πρόκληση. Ταυτόχρονα, όμως, πρέπει να σεβαστεί όσα έχουν επενδύσει και δημιουργήσει οι ευρωπαϊκές ομάδες όλα αυτά τα χρόνια — ένα προϊόν μπάσκετ κορυφαίου επιπέδου.
Αν χαθεί αυτή η ευκαιρία και συνεχίσουμε να δημιουργούμε διαχωρισμούς, θα ζημιωθούν τα προϊόντα μας και καμία πλευρά δεν θα ωφεληθεί πραγματικά. Πιστεύω και ελπίζω ότι αργά ή γρήγορα θα υπάρξει κάποια μορφή συνεργασίας.
Αν δημιουργηθεί NBA Europe το 2027, ποια κριτήρια θα καθορίσουν την απόφαση της Φενέρμπαχτσε;
Όλα τα στοιχεία έχουν σημασία: αγωνιστικό επίπεδο, οικονομικές εγγυήσεις, δύναμη διακυβέρνησης και παγκόσμια προβολή.
Η Φενέρμπαχτσε δεν είναι απλώς μπασκετικός σύλλογος αλλά ένας τεράστιος πολυαθλητικός οργανισμός με εννέα τμήματα και δεκάδες εκατομμύρια φιλάθλους. Σε μια τέτοια απόφαση έχεις ευθύνη απέναντι στους φιλάθλους αλλά και στα περισσότερα από 50.000 μέλη του συλλόγου.
Ελπίζω σύντομα να υπάρξει μια γόνιμη λύση για το μέλλον του ευρωπαϊκού μπάσκετ.
Γεωπολιτική & σταθερότητα διοργανώσεων
Πώς πρέπει η EuroLeague να ισορροπήσει αθλητική ακεραιότητα, ασφάλεια και σταθερότητα σε κρίσεις όπως στη Μέση Ανατολή;
Δεν είναι εύκολες καταστάσεις. Θα θέλαμε πάντα να διαχωρίζεται ο αθλητισμός από την πολιτική και να λειτουργεί ως ενωτική δύναμη. Ωστόσο, ορισμένες συγκρούσεις αναγκάζουν τη διοργάνωση να λάβει προληπτικά μέτρα.
Ελπίζω να περάσουμε αυτή την περίοδο με τη μικρότερη δυνατή ζημιά και να επιστρέψει σύντομα και ένας μακροχρόνιος συνεργάτης όπως η ΤΣΣΚΑ Μόσχας στη διοργάνωση.
Ποιο είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο ώστε EuroLeague, NBA και FIBA να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι;
Η επιρροή ισχύος. Όλοι θέλουν την ανάπτυξη του ευρωπαϊκού μπάσκετ, αλλά δεν είναι εύκολο να αφήνονται στην άκρη συγκεκριμένες ατζέντες και να σκέφτονται όλοι αποκλειστικά το ίδιο το παιχνίδι.
Σε πέντε χρόνια βλέπετε τη Φενέρμπαχτσε ως κυρίαρχη ομάδα της EuroLeague ή ως κεντρικό παράγοντα ενός νέου οικοσυστήματος;
Όπως είπα και πριν, το όνειρό μου είναι να δω όλους τους εμπλεκόμενους να βρίσκουν έναν συνεργατικό δρόμο μέσα στη σημερινή δύσκολη κατάσταση.
Στον σημερινό κόσμο το άθλημά μας έχει πολλούς ανταγωνιστές, όχι μόνο άλλα σπορ αλλά και άλλες μορφές ψυχαγωγίας. Σε αυτή τη σκληρή μάχη για μεγαλύτερο μερίδιο ενδιαφέροντος, είναι λυπηρό να βλέπεις βασικούς παράγοντες του μπάσκετ να χάνουν χρόνο μεταξύ τους αντί να αναπτύσσουν το άθλημα που αγαπάμε.
Για μένα, η λύση βρίσκεται στο να ξεκαθαρίσει αυτή η εννοιολογική σύγχυση που υπάρχει στο ευρωπαϊκό μπασκετικό τοπίο και να γίνει πολύ πιο απλό για τους φιλάθλους να ακολουθούν το πάθος τους.