Συγγνώμη, δεν ξέραμε πως δεν θέλατε ειρήνη

Σε μια εποχή που και πάλι "βρέχει"... βόμβες ανά τον πλανήτη, ο Κώστας Τσίλης θυμίζει εκείνη την μέρα που σε πείσμα όλων των πολέμαρχων, η ΑΕΚ έπαιξε στο Βελιγράδι για την ειρήνη και έβαλε το πιο λαμπρό παράσημο στην πλούσια τροπαιοθήκη της

Αυτές οι ανοιξιάτικες μέρες, πάντα θα μυρίζουν πολύ ΑΕΚ. Και δεν μπορεί να είναι τυχαίο, που συμβαίνει την πιο ανθισμένη εποχή του χρόνου. Σε λίγες μέρες είναι τα γενέθλια του συλλόγου, που κλείνει τα 102. Αυτές είναι οι μέρες των δυο ευρωπαικών κυπέλλων που πήρε η ομάδα στο μπάσκετ. Μια μέρα σαν τη σημερινή, η ΑΕΚ πέτυχε την μεγαλύτερη νίκη της, το μεγαλύτερο παράσημο αυτού του συλλόγου, που ήταν και θα παραμείνει διαχρονικά ασύγκριτο. Μια ομάδα φύτευσε σπόρο ειρήνης εκεί που έσπερναν βόμβες και πόλεμο. Συγκλονιστικό και ταυτόχρονα δυστυχώς συγκλονιστικά επίκαιρο.

Σαν σήμερα η ΑΕΚ πριν από 27 χρόνια, σήκωνε ένα τεράστιο στοπ στον πόλεμο, για να στείλει μήνυμα ειρήνης. Τις μέρες που τα ΝΑΤΟϊκά γεράκια φύτευαν βόμβες και θάνατο στο Βελιγράδι, μια ομάδα, ένα σύλλογος που είναι κάτι πολύ παραπάνω από σύλλογος, έφτιαξε μια αποστολή στήριξης, συμπαράστασης και ειρήνης. Είναι τέτοιες οι καταβολές αυτού του συλλόγου, τέτοιο το dna του, που ήξερε καλά πως no matter what, που λένε και τα αμερικανάκια, έπρεπε να σταθεί στη σωστή πλευρά της ιστορίας. Και αυτή ήταν στο πλευρό του δοκιμαζόμενου σερβικού λαού. Όπως είχε ταχθεί και στο πλευρό του ουκρανικού λαού, καταδικάζοντας τις βόμβες που έριχνε η Ρωσία. Όπως διαχρονικά κάνει ένας αθλητικός οργανισμός που γεννήθηκε μέσα από την φωτιά του ξεριζωμού και είναι μάνα όλων των προσφύγων.

Η ΑΕΚ πήγε πριν 27 χρόνια στο Βελιγράδι για ένα φιλικό ειρήνης. Και τι ειρωνεία, ενόχλησε σφόδρα αυτούς που καθημερινά προσπαθούν να μας πείσουν πως κόπτονται γι αυτήν. Στα περισσότερα δυτικά κανάλια δεν έπαιξε καν η είδηση. Στο Euronews που έπαιξε, τα πλάνα έδειξαν μόνο την άδεια πλευρά της κερκίδας του γηπέδου του «Γιουγκοσλαβικού Λαικού Στρατού» και το ρεπορτάζ τόνιζε πως ήταν ματς δίχως ενδιαφέρον από τον κόσμο. Οι 25χιλιάδες Σέρβοι που έστησαν μια γιορτή ποδοσφαίρου και ειρήνης, στο ταιμ άουτ από βομβαρδισμούς, κρύφτηκαν επιμελώς και από τα πλάνα και από το ρεπορτάζ. Μήπως σας θυμίζει κάτι; Επίσης το CNN είχε κάνει λόγο για ένα ματς που έγινε μεταξύ Ελλήνων και Σέρβων με Ρώσο διαιτητή. Προσπαθώντας, υποθέτω, να περιορίσει το πανανθρώπινο αντιπολεμικό μήνυμα εκείνου του ματς, σε μια δήθεν σύναξη ομόθρησκων επ’ ευκαιρία της μεγάλης Εβδομάδας. Τόσοι έξαλλοι ήταν με την ΑΕΚ οι πολέμαρχοι.

Οι Σέρβοι τότε είχα τυπώσει μπλουζάκια με το περιβόητο αμερικάνικο βομβαρδιστικό τύπου Στελθ, το οποίο είχαν καταρρίψει και είχαν στείλει προς τους πολέμαρχους το μήνυμα: «συγγνώμη, δεν ξέραμε πως ήταν αόρατο». Αν είχε και η ΑΕΚ, μ’ εκείνο το πείσμα να κάνει το ταξίδι στο αποκλεισμένο με εμπάργκο Βελιγράδι και να παίξει τελικά μπάλα ανάμεσα στις βόμβες, ένα αντίστοιχο μήνυμα, ποιο άραγε θα ήταν; Μα προφανώς ένα συγγνώμη, δεν ξέραμε πως δεν θέλατε την ειρήνη. Η ΑΕΚ ήθελε να φτάσει μέχρι το Βελιγράδι για να βροντοφωνάξει για την ειρήνη, κόντρα σ’ αυτούς που έκαναν τα πάντα για να ξεκινήσουν και να συνεχίσουν τον πόλεμο στην Γιουγκοσλαβία.

Μπορεί από το μακρινό 1999 μέχρι και τώρα, να μην έχει αλλάξει απολύτως τίποτα. Πόλεμος και μάλιστα στην γειτονιά μας, πόλεμοι και τώρα πέριξ της γειτονιάς μας. Βόμβες που έσπερναν θάνατο τότε, βόμβες που σπέρνουν τον θάνατο και τώρα. Όμως στο περιβάλλον κλειστής και προστατευμένης… γυάλας που έχει μπει το παγκόσμιο ποδόσφαιρο, κάποιος που δεν έζησε εκείνη την εποχή, μπορεί να θεωρεί πως ήταν απλό να γίνει εκείνο το φιλικό ή ακόμα και πως οι περιγραφές περί αποστολής ανάμεσα σε… βόμβες, παίζει να είναι και υπερβολές. Πόσο μα πόσο στρεβλή εικόνα, για μια αποστολή που δεν είχε πάρει απολύτως καμία εγγύηση ασφαλείας, από κανέναν διεθνή οργανισμό.

Τι θα γινόταν άραγε αν η γέφυρα του Νόβισαντ, μοναδικό πέρασμα στον δρόμο που έπρεπε να πάρει η ΑΕΚ από το Βελιγράδι στα σύνορα με την Ουγγαρία, δεν κατέρρεε στις 8 Απρίλιου το βράδυ, αλλά στις 7 Απρίλη το μεσημέρι; Τι θα γινόταν άραγε, αν η αποστολή της ΑΕΚ καθυστερούσε να αναχωρήσει από το γήπεδο; Παίκτης της ΑΕΚ που ήταν τότε στο Βελιγράδι, μου λέει και μου ξαναλέει πως δεν θα ξεχάσει ποτέ τον τρόπο που οι γιουγκοσλαβικές αρχές εκλιπαρούσαν τα μέλη της αποστολής να βιαστούν, παρόλο που ήταν ακόμα πνιγμένοι στις αγκαλιές. «Πρέπει να φύγετε. Να φτάσετε στα σύνορα πριν πέσει ο ήλιος. Όταν βραδιάσει θα αρχίσουν και πάλι οι βομβαρδισμοί».

Αντί επιλόγου, όλα όσα μας είπε πέρυσι τέτοια μέρα στο Sportal.gr, ο Λιούμπισα Τουμπάκοβιτς, προπονητής της Παρτιζάν σ’ εκείνο το φιλικό. «Πέρασαν 26 χρόνια αλλά ποτέ δεν μπορώ να ξεχάσω εκείνο το ματς. Η ΑΕΚ ήταν το μοναδικό κλαμπ σ’ ολόκληρη στην Ευρώπη που έδειξε την ανδρεία και το θάρρος και καρδιά να έρθει εν μέσω βομβαρδισμών στο Βελιγράδι για να μας συμπαρασταθεί. Σαν φίλαθλος της Παρτιζάν, σαν Σέρβος υπήκοος και σαν πρώην προπονητής της ΑΕΚ, δεν πρόκειται αυτό να το ξεχάσω ποτέ»...